މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެއްގަމުދަތުރުފަތުރާ ގުޅޭ ހުރިހާ ކަމެއް ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓްރީގެ ދަށުން ހިންގާ ވަކި އޮފީހަކަށް ބަދަލުކުރާ ގޮތަށް އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނުގެ ބިލް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްފިއެވެ. އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނުގެ ނަމުގައި އާ ގާނޫނެއް ހަދަން ހުށަހެޅީ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ކުރެންދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު ޝާމިން ހަބީބް އެވެ.
އެ ބިލުގައި ބުނެފައިވަނީ، މި ބިލު ގާނޫނަކަށްވެ އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، "ގްރޭޓާ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީސް" ގެ ނަމުގައި ސަރުކާރުގެ އިދާރާއެއް އުފެދުނީ ކަމަށާއި އެ އޮފީސް ހިނގާނީ މިނިސްޓްރީގެ ދަށުން ކަމަށާއި، އޮފީސް ހިންގުމާ ގުޅޭގޮތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ޖަވާބުދާރީ ވާނީ މިނިސްޓަރު ކަމަށެވެ.
އަދި އެ ބިލުގައިވާގޮތުން އެ އޮފީސް އުފެދުމާއެކު، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީގެ ދަށުން ހިނގަމުން އައި ގްރޭޓާ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުގެ ގާނޫނީ ޒިންމާތަކާއި، މުވައްޒަފުންނާއި، އިލްތިޒާމުތަކާއި، މުދަލާއި ވަސީލަތްތަކާއި، އިމްތިޔާޒުތައް އެ އޮފީހަށް ބަދަލުވާނެ ކަމަށެވެ.
މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށާއި، ސިޓީތަކުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އެންމެ ގިނަ އަދަދު، ކަނޑައެޅުން ކައުންސިލްތަކަށް އޮތް ނަމަވެސް މި ބިލުގައި ބުނަނީ، އެކަންކަން ކަނޑައަޅާނީ މިނިސްޓްރީން ކަމަށެވެ.
އަދި މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމަށް ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށާއި މަގުތައްތޮއްޖެހުމުގެ މައްސަލަ ހަލުކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ސިޔާސަތުތަކާއި ޕްރޮގްރާމްތައް ކަނޑައަޅާނީ އެ އޮފީހުންނެވެ.
އެ ބިލުގައި ބުނެފައިވަނީ، މާލޭ ސަރަހައްދުގައި އެ ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ހާއްސަ އުސޫލުތަކާ ގުޅޭ ނިންމުންތައް ނިންމާނ،ީ ނޭޝަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލްގެ ލަފާގެ މަތިން ގްރޭޓާ މާލޭ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުން ކަމަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން އެ ބިލުގައިވާގޮތުން މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން ހަ މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މާލެ ސަރަހައްދުގައި އުޅަނދު ރަޖިސްޓްރީކުރެވޭނެ އެންމެ މަތީ އަދަދު ގްރޭޓާ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.
އެކަމަށްޓަކައި ކަމާގުޅޭ ދިރާސާތައް ހަދައި ގްރޭޓާ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުން ނޭޝަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލަށް ހުށަހަޅައި ފާސްކުރަންވާނެ ކަމަށްވެސް ބުނެފައިވެއެވެ.
އެ ބިލުގައިވާ ގޮތުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މަގު ހުރަސްކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ހަމަތަކާ ހިލާފަށް މަގު ހުރަސްކުރުމުން 100 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެ އެވެ.
އަދި ވެހިކަލްތަކުގެ އަހަރީ ފީ މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ބަޖެޓުން އުނިކޮށް، "ލޭންޑް ޓްރާންސްޕޯޓް މޮބިލިޓީ ފަންޑް" އަށް ޖަމާވާގޮތަށް ވެސް އެ ބިލުގައި ވަނީ ހިމަނައިފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ކަންކަން ރާވައި ހިންގުމަށްޓަކައި "ލޭންޑް ޓްރާންސްޕޯޓް މޮބިލިޓީ ފަންޑް" ގެ ނަމުގައި ފަންޑެއް އުފެދުނީ ކަމަށްވެސް އެ ބިލުގައިވެއެވެ.
އޭގެ އިތުރުން އެ ފަންޑުގެ ރައުސްމާލު އެކުލެވިގެންވާ މާލީ މަންފާތަކުގެ ތެރޭގައި، މާލެ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދު ފަހަރު ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ ފީ އަދި ލައިސަންސް ފީގެ ގޮތުގައި ލިބޭ އެންމެހާ ފައިސާ އާއި މާލެ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދުގެ އަހަރީ ފީ އަދި މަލްޓިޕަލް އޯނަޝިޕް ފީގެ ގޮތުގައި ލިބޭ އެންމެހާ ފައިސާ އާއި މާލެ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭގައި މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފުވެގެން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާގެގޮތުގައި ލިބޭ އެންމެހާ ފައިސާ އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ފަންޑަށް ފައިސާ ކަނޑައަޅާނަމަ އެ ފައިސާވެސް އެ އޮފީހަށް ލިބޭނެއެވެ.
އަދި އެ ބިލުގައިވާގޮތުން މާލެ ސަރަހައްދުގެ ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓާއި ދަތުރުފަތުރުގެހިދުމަތްތައް ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި، ގްރޭޓާ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުން ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތަކާ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތިން ހިންގާ ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް ސެންޓަރެއް މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ ހަ މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މާލޭ ސަރަހައްދުގައި ގާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.
އެ ބިލުގައިވާގޮތުން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، ފަރުވާކުޑަކޮށް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރިކޮށް އުޅަނދެއް ދުއްވުމަކީ ކުށަކަށްވާއިރު،އެ ކުށުގެ އަދަބަކީ، ފަންސަވީސްހާސް ރުފިޔާ އާއި އެއްލައްކަ ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާ ކުރުމެވެ. އަދި އެ އަމަލުގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ އަދަބަކީ، އެއްލައްކަ ރުފިޔާ އާއި ފަސްލައްކަ ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާ ކުރުމެވެ. އަދި ޖިނާއީ ދައުވާ އުފުލޭނެ ކަމަށްވެސް ބުނެފައިވެއެވެ.
ބިލުގައިވާގޮތުން އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަމުންދާ ފަރާތަކުން، އުޅަނދުގެ ކޮންޓްރޯލް، ކުޑަ ކުއްޖަކާ ނުވަތަ އެއްގަމުއުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިނުވާ ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރުން، ނުވަތަ އުޅަނދުގެ ކޮންޓްރޯލް، ފަސިންޖަރުންގެ ސީޓެއްގައިވާ ފަރާތަކާ ހަވާލު ކުރުމަކީވެސް ކުށެކެވެ. އަދަބަކީ ފަންސަވީސްހާސް ރުފިޔާ އާއި ފަންސާސްހާސް ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ ފަންސާސްހާސް ރުފިޔާ އާއި އެއްލައްކަ ރުފިޔާއާ ދެެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާ ކުރުމެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބި ނުވަތަ މީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ، ޖިނާއީ ދައުވާ އުފުލައި ލައިސަންސް އަތުލަންވެސް ހިމަނާފައިވެއެވެ.
ބިލުގައި އަދި ބުނެފައިވަނީ، ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅަނދެއް ޕާކުކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާގެ އަދަދު ފަސްހާސް ރުފިޔާ ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ބޮޑުވެއްޖެނަމަ، ޖޫރިމަނާ ފައިސާ ދައްކާ ހަލާސް ކުރަންދެން އެ ޖޫރިމަނާއެއް ނިސްބަތްވާ އުޅަނދެއް ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ބޫޓުކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.
އެގޮތަށް ބޫޓުކުރާ ތާރީހުން ފެށިގެން 72 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި، އެއުޅަނދަކަށް ރެކޯޑް ކުރެވިފައިވާ ޖޫރިމަނާ ދައްކައި ހަލާސް ކޮށްފައިނުވާނަމަ، އެ އުޅަނދެއް ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދަންވާނެއެވެ.
އެގޮތަށް ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދެވޭ އުޅަނދު، އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތަށް ދޫކުރަންވާނީ، އެ އުޅަނދަކާ ގުޅޭގޮތުން ރެކޯޑް ކުރެވިފައިވާ ޖޫރިމަނާތައް ދައްކައި ހަލާސްކުރުމުންނެވެ.
ބިލުގައި ވަނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޓްރެފިކް ފުލުހުން ހިފަހައްޓާ އުޅަނދުތައް، ވެރިފަރާތުން ހަވާލުނުވެ އެެއް މަސް ދުވަސްވުމުން، އެ އުޅަނދުތަކާ ބެހޭ މައުލޫމާތު ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި އާންމުކުރުމުގެ އިތުރުން، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން އެ މައުލޫމާތު އާންމުކުރަންވާނެ ކަމަށެވެ. މިގޮތުން އެ ތާރީހުން ފެށިގެން 30 ދުވަހުގެ މުހުލަތެއްދިނުމަށްފަހު އެ އުޅަނދެއް ގެންގޮސްފައިނުވާނަމަ، އާންމުކޮށް ހުޅުވާލެވޭ ނީލަމެއްގައި އެ އުޅަނދެއް ވިއްކާލުން؛ ނުވަތަ ނައްތާލުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށެވެ.