2025 ވަނަ އަހަރުގައި ރާއްޖޭން ބޭރުކުރި މަހުގެ މިންވަރު 92 އިންސައްތަ މަތިވެއްޖެ އެވެ.
މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމް.އެމް.އޭ) އިން އާންމުކޮށްފައިވާ އަހަރީ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ދިމާވި ގޮންޖެހުންތަކާއި ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުންތަކާ އެކުވެސް، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ވަނީ ބޮޑުތަނުން އިތުރުވެފައެވެ.
އެގޮތުން 2024 ވަނަ އަހަރު 3.5 އިންސައްތައި ގައި ހުރި އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން، 2025 ވަނަ އަހަރު ވަނީ 6.3 އިންސައްތަ އަށް މަތިވެފައެވެ. މި ކުރިއެރުމުގައި ފަތުރުވެރިކަމާއި، މާލީ ހިދުމަތްތަކުގެ އިތުރުން މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތް ވަނީ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައެވެ.
ނިމިދިޔަ އަހަރުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖޭން ބޭރުކުރި މަހުގެ މިންވަރު 92 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައިވުމަކީ އެންމެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ކަމެވެ. ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މި ކުރިއެރުން ލިބިފައިވަނީ، ރާއްޖޭގައި މަސް ބަންދުކުރާ ކުންފުނިތަކުން މަސް ގަންނަ މިންވަރު އިތުރުވުމާއި، ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރުގައި ދިވެހި މަހުގެ އުފެއްދުންތަކަށް އޮތް މަގުބޫލުކަން އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.
މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުގެ އުފެއްދުންތެރިކަން ނުވަތަ ގްރޮސް ވެލިއު އެޑެޑް (GVA) އަށް ބަލާއިރު، 2024 ވަނަ އަހަރު 33.1 އިންސައްތަ ދަށަށް ދިއުމަށް ފަހު، 2025 ވަނަ އަހަރު ވަނީ 30.8 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެއް ހޯދާފައެވެ. އަދި މަސްވެރިންގެ އަތުން ގަތް މަހުގެ ޖުމްލަ މިންވަރު 66 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، 88.3 ހާސް މެޓްރިކް ޓަނަށް ވަނީ އަރާފައެވެ.
މި ކުރިއެރުމުގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ ކަޅުބިލަމަހާއި ރީންދޫ އުރަހަ ކަންނެލީގެ މަސްވެރިކަމެވެ. ގަތް މަހުގެ ޖުމްލަ 82 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރާ ކަނޑުމަސް ގަތް މިންވަރު 80 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައިވާއިރު، ޖުމްލަ ހިއްސާގެ 17 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރާ ކަންނެލި މަސް ގަތް މިންވަރު ވަނީ 20 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ. މި ދެ ބާވަތަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމުގެ ޖުމްލަ އުފެއްދުމުގެ99 އިންސައްތަ އެވެ.
މީގެ އިތުރުން ބޭރު ފައިސާ ހޯދުމަށް މަސް ބޭރުކުރި މިންވަރަށް ބަލާއިރު، ޖުމްލަ 76.4 ހާސް މެޓްރިކް ޓަނުގެ މަސް ވަނީ އެކްސްޕޯޓްކޮށްފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގަނޑުކުރި ކަނޑުމަސް ބޭރުކުރި މިންވަރު 158 އިންސައްތައިގެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ހޯދާފައިވާއިރު، ގަނޑުކުރި ކަންނެލި (7 އިންސައްތަ)، ދަޅުގައި ބަންދުކުރި މަސް (9 އިންސައްތަ) އަދި ހިކިމަސް (32 އިންސައްތަ) ބޭރުކުރި މިންވަރު ވެސް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މި ކުރިއެރުމާއެކު، މަސްވެރިކަމުގެ އުފެއްދުންތަކުން ލިބުނު އާމްދަނީ ވަނީ 56 އިންސައްތަ (52.2 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު) އިތުރުވެފައެވެ.
ހަމަމިއާއެކު ބޭރު ފައިސާގެ އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމަށް މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުން ކުރި މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން، ޖުމްލަ 76.4 ހާސް މެޓްރިކް ޓަނުގެ މަސް ވަނީ ރާއްޖެއިން ބޭރުކޮށްފައެވެ. ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ގަނޑުކުރި ކަނޑުމަސް އެކްސްޕޯޓްކުރި މިންވަރު 158 އިންސައްތައިގެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ހޯދާފައިވާއިރު، ގަނޑުކުރި ކަންނެލި ބޭރުކުރި މިންވަރު 7 އިންސައްތަ، ދަޅުގައި ބަންދުކުރި މަސް 9 އިންސައްތަ، އަދި ހިކިމަސް ބޭރުކުރި މިންވަރު ވެސް ވަނީ 32 އިންސައްތަ އަށް އިތުރުވެފައެވެ. މި ކުރިއެރުންތަކާއެކު، މަސްވެރިކަމުގެ އުފެއްދުންތަކުން ލިބުނު ޖުމްލަ އާމްދަނީ ވަނީ 56 އިންސައްތަ، (52.2 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު) އިތުރުވެފައެވެ.
މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށް އައި މި ބޮޑު ބަދަލަކީ، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން މަސްވެރިކަން ތަރައްގީކޮށް ހަރުދަނާކުރުމަށް އެކަށައަޅުއްވައި ތަންފީޒުކުރެއްވި ހަރުދަނާ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި އިގްތިސާދީ މާހިރުން ސިފަކުރައްވައެވެ.
ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށް 2025 ވަނަ އަހަރަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފަދަ ބޮޑު ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބި، ގައުމީ އިގްތިސާދަށް އޭގެ ފައިދާ ނުހަނު ބޮޑަށް ކުރި އަހަރެއް ކަމަށްވެސް އެމްއެމްއޭ އިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.