މާލީ ކަންކަމާއި ތަރައްގީގެ ރޭވުންތެރިކަމާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން އާންމުކޮށްފައިވާ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ 8 ވަނަ ހަފުތާގެ މާލީ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން، މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ އިން 26 ފެބްރުއަރީގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ވަނީ ބޮޑުތަނުން ރަނގަޅުވެފައެވެ.
އެ މުއްދަތުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ދައުލަތަށް އާމްދަނީއާއި ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި ޖުމްލަ 7.8 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާއިރު، ޖުމްލަ ހަރަދަކީ 5.9 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. އެހެންކަމުން، މި މުއްދަތުގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން 1.9 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ސާޕްލަސްއެއް ވަނީ ރެކޯޑުކުރެވިފައެވެ.
އެ ވުޒާރާއިން ބުނީ، މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތާ އަޅާބަލާއިރު އާމްދަނީއަށް ވަނީ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައި ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، 2025 ވަނަ އަހަރު ލިބުނު 6.0 ބިލިއަން ރުފިޔާއާ އަޅާބަލާއިރު، މިއަހަރު ލިބުނު އާމްދަނީ ވަނީ 29.3 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައި ކަމަށް އެ ވުޒާރާއިން ބުނެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން 83 އިންސައްތައަކީ ޓެކުހުގެ ގޮތުގައި ލިބުނު އާމްދަނީކަމުން، ދައުލަތުގެ އާމްދަނީގައި ޓެކުހުގެ ދައުރު ބޮޑުކަން ފާހަގަކުރެވޭ ކަމަށް ވެސް އެ ވުޒާރާއިން ބުނެއެވެ.
ޓެކުހުގެ ގޮތުގައި ލިބުނު އާމްދަނީއަށް ބަލާއިރު، މި އަހަރުގެ 26 ފެބްރުއަރީގެ ނިޔަލަށް 6.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާ ކަމަށް އެ ވުޒާރާއިން ބުނެއެވެ. މިއީ މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި ލިބުނު 5.0 ބިލިއަން ރުފިޔާއާ އަޅާބަލާއިރު 30.6 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެކެވެ.
މާލީ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެންމެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައިވަނީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ ޓެކްސް (ޓީ.ޖީ.އެސް.ޓީ) އިންނެވެ. އެގޮތުން ޓީ.ޖީ.އެސް.ޓީގެ ގޮތުގައި 2.3 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާއިރު، މިއީ މިދިޔަ އަހަރަށްވުރެ 39.4 އިންސައްތަ އިތުރު އަދަދެއް ކަމަށް އެ ވުޒާރާއިން ބުނެއެވެ.
މާލީ ވުޒާރާއިން ބުނީ، ޖީ.އެސް.ޓީ އާއި ވިޔަފާރި އަދި މުދަލުން ނަގާ ޓެކްސްއަކީ އަދިވެސް ދައުލަތަށް އެންމެ ގިނައިން އާމްދަނީ ވަންނަ ދާއިރާތައް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ޖުމްލަ ޖީ.އެސް.ޓީގެ ގޮތުގައި 3.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާއިރު، މިއީ މިދިޔަ އަހަރުގެ މިމުއްދަތާ އަޅާބަލާއިރު 32.1 އިންސައްތައިގެ އިތުރުވުމެކެވެ. އަދި ވިޔަފާރި އާއި މުދަލުން ނަގާ ޓެކުހުގެ ގޮތުގައި 2.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާ ކަމަށް ވެސް އެ ވުޒާރާއިން ބުނެއެވެ.
އެ ވުޒާރާއިން ހާމަކުރި ގޮތުގައި މިދިޔަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ޖުމްލަ ހަރަދުތައް ވަނީ އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓިފައެވެ. ނަމަވެސް، މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކަށް ކުރާ ހަރަދު ވަނީ 9.6 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ. މިއަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި މުސާރައާއި ޕެންޝަނަށް 2.64 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުކޮށްފައިވާއިރު މިއީ ޕޭ ހާމަނައިޒޭޝަން ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން އައިސްފައިވާ ބަދަލެއް ކަމަށް އެ ވުޒާރާއިން ބުނެއެވެ.
އެ ވުޒާރާއިން ބުނީ، ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ވަރުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން، މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި 98.2 މިލިއަން ރުފިޔާގައި ހުރި ސާޕްލަސް، މިއަހަރު ވަނީ 1.9 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އުފުލިފައި ކަމަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ސޮވެރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑަށް (އެސް.ޑީ.އެފް) ޖަމާކުރި އަދަދުވެސް ވަނީ 2.5 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، 287.1 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައެވެ. އެގޮތުން ބޭރު ފައިސާގެ އާމްދަނީއަށް ބަލާއިރު، މި މުއްދަތުގައި 222.8 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ދައުލަތަށް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ.
މާލީ ވުޒާރާއިން ހާމަކުރިގޮތުގައި ކޮންމެ މާލީ އަހަރެއް ފަށައިގަންނައިރު ބައެއް ސަބަބުތަކާއި ހެދި މާލީ ހިސާބުތައް ހަމާކުރުމުގައި ލަސްވެއެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، މިއަހަރު ދައުލަތުގެ އެކައުންޓިން ނިޒާމުގެ އޮނިގަނޑަށް ގެނެވުނު ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން، ކޮންމެ ހަފްތާއަކު ގަވާއިދުން ނެރޭ "ވީކްލީ ފިސްކަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓްސް" ރިޕޯޓު ޝާއިއުކުރުން ވަނީ ލަސްވެފައި ކަމަށް އެ ވުޒާރާއިން ބުނެއެވެ.
މި ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި ޝަރުއީ ދާއިރާއަށް ދެވޭ "ސެކްޓޯރަލް ގްރާންޓް" ނިޒާމު ތައާރަފުކުރުމާއި، ޒަކާތު ފަންޑަށް ހާއްސަ ވަކި ލެޖާ އެކައުންޓެއް ގާއިމުކުރުން ހިމެނެއެވެ.
އެހެން ކަމުން އެ ވުޒާރާއިން ބުނީ މި އިސްލާހުތަކާއެކު، ދައުލަތުގެ އެކައުންޓިން ސިސްޓަމް އަލުން ތަރުތީބުކުރުމާއި، ބައެއް މާލީ ހިސާބުތައް ރިކައުންސިލްކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވުމަކީ ވެސް މި ރިޕޯޓްނެރުމުގައި ލަސްތަކެއް ދިމާވިކަމެއްކަމަށެވެ.