މި ދުވަސްވަރު ވައި ތަޣައްޔަރުވެފައި ވާކަަމަށް ނުވަތަ ދުންފުހުގެ އަސަރު ރާއްޖޭގެ ހުރިހައި ހިސާބަކަށްވެސް ނުރައްކާތެރި މިންވަރަށް މަތިވެފައިވާ ކަމަށް މޫސުމާ ބެހޭ ގައުމީ އިދާރާ (މެޓް) މެޓުން ދަނީ އެލާޓުތައް ނެރެމުންނެވެ. ރާއްޖެއަށް ދުންފުހުގެ އަސަރު ކުރަނީ އިރުވައި މޫސުމުގައި ވައިގެ މިސްރާބު ހުންނަ ގޮތުން، އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުން އަންނަ ހިރަފުހާއި ދުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިއީ ދެކުނު އޭޝިއާގައި އުޅަނދުފަހަރުތަކުން ދޫކުރާ ގޭހާއި، ފެކްޓްރީތަކާއި އިންޖީނުގެތަކުން ނުކުންނަ ދުމާއި، ދަނޑު ބިންތަކުން އަރާ ދުމާއި، ކެއްކުމަށް ދަރު އެންދުމުން އަރާ ދުން ހިމެނިގެން އަރާ ހިރަފުހުގެ އެތިއެތިކޮޅެވެ.
ކޮންމެ އަހަރެއްގެވެސް އިރުވައި މޫސުމުގައި މި މައްސަލަ ދަނީ ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވަމުންނެވެ.
ސުވާލަކީ ވައި ނުސާފުވުމަކީ ސިއްހަތަށް ކިހާ ގެއްލުންހުރިކަމެއްތޯއެވެ؟
ވައި ނުސާފުވަނީ ދުމާއި ހިރަފުހާއި ގޭސް ފަދަ އިންސާނުންގެ ސިއްހަތަށާއި ތިމާވެއްޓަށް ނުރައްކާތެރި މާއްދާތަކެއް ހިމެނިގެންނެވެ. އަހަރެމެންލާ ނޭވާ އާއެކު ވައިގެ ތެރޭގައި ހުންނަ މިފަދަ ލޮލަށް ނުފެންނަ އެތިއެތިކޮޅު ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދެއެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ޚާއްޞަކޮށް ސެންސިޓިވް ގްރޫޕްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ނޭވާލާ ނިޒާމާއި، ފުއްޕާމޭގެ ޞިއްޙީ އެކި މައްސަލަތައް ހުންނަ މީހުންނާއި، އެކި ކަހަލަ ބަލިތައް ތަޙައްމަލު ކުރާ މީހުން އަދި ތުއްތު ކުދިންނާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި މާބަނޑު މީހުންނަށް މިކަމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެއެވެ.
އެހެންކަމުން ވައިގެ ނުސާފުކަން އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން ބޭރުތެރޭގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރާ ފަރާތްތަކާއި، ކަނޑުދަތުރުފަތުރު ކުރާ ފަރާތްތަކުން މިކަމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ދަނީ ޢިލްތިމާސްކުރަމުންނެވެ.
ވައިގެ ސާފު މިންވަރު ބަލައި މޮނީޓާ ކުރާ އައިކިއު އެއާއިން ވައިގެ ކޮލިޓީ މެދުމިން ނުވަތަ ރީނދޫ ސަމާލު މިން ކުރަނީ (51-100) އާ ދެމެދުއެވެ. ވައިގެ ކޮލިޓީ މެދުމިނުގައި ހުންނަ އިރު ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ވަނީ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ މައްސަލަތައް ޖެހުމުގެ ފުުރުސަތު ބޮޑު ނާޒުކު ހާލަތުގައިވާ ފަރާތްތައް ބޭރުގައި އުޅުމުން ދުރުހެލިވެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު އަޅަން އިރުޝާދު ދީފަ އެވެ.
އެގޮތުން އެ މިންގަނޑުގައި ވައިގެ ކޮލިޓީ ހުންނައިރު ނޭވާލާ ނިޒާމުގައި މައްސަލަތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ނާޒުކު ހާލަތުގައިވާ ފަރާތްތަކުން ބޭރުގައި އުޅުމުން ދުރުހެލިވުމަށާއި ބޭރަށް ދާނަމަ މާސްކު އެޅުމަށާއި ކަސްރަތުކޮށް ކުޅިވަރު ކުޅުން ފަދަ ކަންކަން މަޑުޖައްސާލައި ބޭރުގެ ނުސާފު ވައި ނުވަންނާނެހެން ގޭގެ ދޮރުތައް ލެއްޕުމާއި އެއާ ޕިއުރިފަޔާއެއް ބޭނުންކުރަން އެޗްޕީއޭ އިން އިރުޝާދުދެއެވެ.
ނާޒުކު ހާލަތުގައިވާ ފަރާތްތަކަކީ ތުއްތު ކުދިންނާއި ކުޑަކުދިން އަދި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި މާބަނޑު މީހުންނާއި ނޭވާލާ ނިޒާމާއި ހިތުގެ ބައްޔަށް ފަރުވާކުރާ މީހުންނާއި އެލަރޖީގެ މައްސަލަތައް ހުންނަ މީހުންނެވެ.
އައިކިއުއާ އިން ނާޒުކު ހާލަތުގައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ނުރަނގަޅު ނުވަތަ އޮރެންޖު ސަމާލު މިންކުރަނީ 101- 151 ދެމެދެވެ. އެޗްޕީއޭ އިން ބުނާގޮތުގައި މިއީ ނާޒުކު ހާލަތުގައިވާ ފަރާތްތަކާއި އެހެން މީހުންނަށްވެސް ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ މައްސަލަތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު މިންވަރެކެވެ.
އެހެންކަމުން ނާޒުކުހާލަތުގައިވާ ފަރާތްތަކުން ބޭރުގައި ކަސްރަތުކޮށް ކުޅިވަރު ކުޅުން ފަދަ ކަންކަން މަޑުޖައްސާލައި ބޭރަށްދާން ޖެހިއްޖެ ނަމަ މާސްކު އެޅުމަށާއި ބޭރުގެ ނުސާފު ވައި ނުވަންނާނެހެން ގޭގެ ދޮރުތައް ލެއްޕުމާއި އެއާ ޕިއުރިފަޔާއެއް ބޭނުންކުރަން އެޗްޕީއޭ އިން ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.
އެއާ ކޮލިޓީ އިންޑެކްސް 151-200 އާ ދެމެދުގައި ހުންނަ ނަމަ ނެރެނީ ރެޑް އެލާޓެވެ. އެއީ ވައިގެ ނުސާފުކަން އެންމެންނަށް ނުރައްކާވާ މިންވަރެވެ.
އެލާޓްގައިވާ ގޮތުން ސިއްހީ ގޮތުން ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރުމާއި ފުއްޕާމެއާ ހިތުގެ ބަލިތައް ބޮޑުވުމުގެ ނުރައްކާ އެންމެނަށް ވެސް ބޮޑުވެ އެވެ. އެހެންވެ، އެޗްޕީއޭ އިން ވަނީ އެ މިންގަނޑުގައި ވައިގެ ކޮލިޓީ ހުންނައިރު އެންމެންވެސް މާސްކް އެޅުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.
އަދި އެންމެންވެސް ބޭރުގައި ކުޅިވަރު ކުޅުމާއި ކަސްރަތު ކުރުން ފަދަ ކަންތައްތައް މަޑުޖައްސާލުމާއި ބޭރުގެ ނުސާފު ވައި ނުވަންނާނެހެން ގޭގެ ދޮރުތައް ލެއްޕުމާއި އެއާ ޕިއުރިފަޔާއެއް ބޭނުންކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމެއް ކަމަށް އެޗްޕީއޭއިން ބުނެފައި ވެއެވެ.
ވައި ނުސާފުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރު މުއްދަތާއި ދިގު މުއްދަތުގެ ސިއްހީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެއެވެ. ކުރު މުއްދަތުގެ ސިއްހީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ލޯ، ނޭފަތް، ކަރުތެރެ އަދި ހަންގަނޑު ހިރުވުމާއި ބޮލުގައި ރިއްސުމާއި ނާޒުކު ފަރާތްތައް ބޯއެނބުރުމާއި ކެއްސުމާއި ނޭވާލުމަށް އުދަނގޫވުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތަކާއި ނޭވާހިއްލުން އިތުރުވުމުގެ އިތުރުން ހިތުގެ ބަލިތައް ހުންނަ މީހުންގެ ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވާނެކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މީގެއިތުރުން ނޭވާހިއްލުން ނުވަތަ ހިތުގެ މައްސަލަތައް އިތުރަށް ގޯސްވާނެކަމަށްވެސް މާހިރުން ބުނެއެވެ.
ދިގު މުއްދަތުގެ ސިއްހީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ނޭވާހިއްލުމާއި ސީއޯޕީޑީ ފަދަ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ދާއިމީ ބަލިތައް ޖެހުމާއި ކުޑަކުދިންގެ ފުއްޕާމޭ ހެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސް އެޅުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ސިކުނޑި އާއި ނާރުގެ ބަލިތައް ޖެހުމާއި ބައެއް ބާވަތްތަކުގެ ކެންސަރު ޖެހުމާއި މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ދިމާވާ ނުރައްކާތެރި ސިއްހީ މައްސަލަތަކާއި ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުން ހިމެނެއެވެ.
އެހެންކަމުން ވައި ނުސާފުވުމުން ނެރޭ އެލާޓްތަކަށް ސަމާލުކަންދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.