08 Feb 2017, 08:53
ދިވެހި އިގްތިޞާދުގެ ރަންބިސް އަޅާ ކުކުޅު ކަމަށްވާ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް އިތުރަށް ހަދާ އެތައް ރިސޯޓެއް ހެދުމުގެ ދުވެލި މިވަނީ މަޑުޖެހިފަ އެވެ. ދިވެހި އިގްތިޞާދު ބިނާކުރާ ބަޔަކީ ބިދޭސީ މަސައްކަތްތެރީން ކަމަށްވާއިރު އޭގެ ތެރެއިން ވެސް ބޮޑުބައެއް ހިއްސާކުރަނީ ބަނގުލަދޭޝް މީހުންނެވެ. ހާއްސަކޮށް މުސާރަ ކުޑަ، ހައްޓަށް ބުރަ މަސައްކަތް ކުރަނީ އެފަރާތްތައްކަމަށްވާ އިރު އެއީ އިގްތިޞާދަށް މުހިންމު ބައެކެވެ.
އެހަގީގަތް އެގޮތަށް އޮތް އިރު ވާނުވާ ނޭނގޭ ގޮތަކަށް، ބަނގުލަދޭޝުން ބިދޭސީން އެތެރެކުރުން ހިފަހައްޓާފައި އޮތުމުން އެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން މިވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ.
ބިދޭސީންތަކެއް މާލެ ސާފް ކުރަނީ--- ސަން ފައިލް ފޮޓޯ
އެޖެންސީއެއް ކަމަށްވާ އެކްސްޕިއަސް މޯލްޑިވްސްގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ޝުއައިބް ޝަހީމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިދިޔަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ހަ ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ބަނގުލަދޭޝް މަސައްކަތްތެރިއެއް ގެނައުމުގެ ހުއްދަ އިމިގްރޭޝަނުން ނުދެ އެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން ހުށަހަޅާ ކޮންމެ ވޯކްޕާމިޓެއް ރިޖެކްޓް ކޮށްލަނީ. ތިން މަސް ވީއިރު އެއްވެސް ބަނގުލަދޭޝް މީހެއް ނުގެނެވޭ. އެތައް ޕްރޮޖެކްޓެއް ހުއްޓުން އަރާފައި. ވާގޮތެއްވެސް ނޭނގެ،" ޝުއައިބް ވިދާޅުވި އެވެ.
ބަނގުލަދޭޝް ފިޔަވައި އެހެން ގައުމުތަކުން މަސައްކަތު މީހުން ގެނެވެ އެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ މަޝްރޫއުތައް ހިންގާ އިރު އެތަންތަނުގައި ލޭބަރުންގެ ގޮތުގައި މުޅިންހެން މަސައްކަތް ކުރަނީ ބަނގުލަދޭޝް މީހުންނެވެ. ސަބަބަކީ ބަނގުލަދޭޝް މީހުން މަސައްކަތްކުރާ އަގު ހެޔޮވުމެވެ.
ބަނގުލަދޭޝުން މަސައްކަތު މީހެއް، މަހު މުސާރަ 150 ޑޮލަރަށް ލިބޭއިރު ކާޕެންޓަރުން 300 އެއްހާ ޑޮލަރުގެ މުސާރައަަކަށް ލިބެ އެވެ. އަދި އެގައުމުން ރާނާ މީހުން މަހު މުސާރަ 350 ޑޮލަރަށް ލިބެ އެވެ. އެހެން ގައުމުތަކަށް ބަލާ ނަމަ ދޭން ޖެހޭ މުސާރަ 400 ޑޮލަރަށްވުރެ ވެސް މައްޗެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން މިހާރު މިގެންނަ ސައިޓަށް ވެސް މިގެންނަން ބޭނުންވަނީ ފަތަން އިނގޭ ލޭބަރުން. އެއީ ވޯޓާ ވިލާތަކެއް ހަދާތީ. އިންޑިއާއިން އެކަހަލަ ލޭބަރުންނެއް ނުލިބޭ. ބަނގުލަދޭޝުން ލިބެނީ. އެކަމަކު އިމިގްރޭޝަނުން ހުއްދައެއް ނުދޭ،" ޝުއައިބް ވިދާޅުވި އެވެ.
ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި، ވަރަށް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި މަސައްކަތް ކުރާ ކުންފުންޏެއްގެ އިސްވެރިއަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެކުންފުނިން މިހާރު ހަދާ ރިސޯޓަކަށް 300 އެއްހާ ބަނގުލަދޭޝް މަސައްކަތު މީހުން ނުގެނެވި، މަސައްކަތް ވަނީ ހުއްޓިފަ އެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން މަސައްކަތު މީހުންގެ 80 ޕަސެންޓަކީ ބަނގުލަދޭޝް މީހުން. މިހާރު ތިން މަސް މިވަނީ އެމީހުން ނުގެނެވޭތާ. މަސައްކަތް އޮތީ ހުއްޓިފައި. އެހެން ގައުމަކުން މީހުން ގެންނަންވެއްޖެ ނަމަ ޕްރޮޖެކްޓް ކޯސްޓް ބޮޑުވޭ،" ކަންބޮޑުވުން ހިއްސާ ކުރަމުން އޭނާ ބުންޏެވެ.
ރިސޯޓެއް ތަރައްގީ ކުރަމުން އަންނަ އެހެން ކުންފުންޏެއްގެ ވެރިޔަކު ވިދާޅުވީ ރިސޯޓުތަކާއި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް އަވަހަށް ކުރިޔަށް ގެންދާން ސަރުކާރުން ބޭނުންވާ އިރު، އަގުހެޔޮ މަސައްކަތު މީހުން ނުގެނެވޭނެ ގޮތް ހަދާފައި އޮތުމަކީ ގަބޫލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އެ ފަރާތުން ފަށާފައިވާ ޕްރޮޖެކްޓް މުޅީން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ހުއްޓިފައިވާ ކަމަށާއި އޭގެ ސަބަބުން ކޮންމެ ދުވަހަކު އެތައް ހާސް ޑޮލަރެއްގެ ގެއްލުންވަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ވާނުވާ ސާފުކުރާން އިމިގްރޭޝަނަށް ދިއުމުންނާއި އެތަނުގެ އެކި ފެންވަރުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ގުޅައިގެން ވެސް ވާނުވާއެއް ނޭނގޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެގޮތުން އެކި މީހުން ދެނީ އެކި ޖަވާބު ކަމަށެވެ.
ކޮންސްޓްރަކްޝަންގެ އިތުރުން ހިންގަމުން އަންނަ ރިސޯޓުތަކުގެ ވަޒީފާ ތަކަށް ވެސް ބަންގްލަދޭޝް މީހުން ނުގެނެވޭތީ އެ ރިސޯޓު ތަކުގެ ދަށު ފަންތީގެ މަގާމުތަކަށް މީހުން ނުލިބި ބޮޑެތި އުނދަގޫތަކެއް ވަމުންދާ ކަމަށް ރިސޯޓުތަކުން ބުނެ އެވެ. އެގޮތުން ރަށުތެރެ ކުނިކަހައި ސާފުކުރާ މީހުންނާއި މަސައްކަތު މީހުން ފަދަ ބައެއް ދާއިރާތަކަށް ކޮންމެހެން ގެންނާން ޖެހޭ މީހުން ނުގެނެވި އެތައް މަހެއް ވުމުން ލިބޭ ގެއްލުން ވަރަށް ބޮޑު ކަމަށް އެފަރާތްތަކުން ވިދަޅުވި އެވެ.
މީގެ އިތުރުން އަމިއްލަ އެކި ބޭނުންތަކުގައި ބަނގްލަދޭޝް މީހުން ގެންގުޅޭ ވަކިވަކި ފަރުދުން ވެސް ތިބޭ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ. އެގޮތުން އުމުރުން ދުވަސްވެ ބަލި އެނދުގައި އޮތް ބައްޕަ ބެލެހެއްޓުމަށް މީހަކު ގެންނާން ވެގެން މަސައްކަތް ކުރާތާ އެތައް ދުވަހެއްވެ އެކަން ނާކާމިޔާބު ވުމުން ވަޒީފާ ދޫކޮށްލާފައި ބައްޕަ ކައިރީ ހުންނަން ޖެހުމުން އާއިލާ އަށް އޭގެ ދަތި ފޯރާފައިވާ ކަމަށް އެކަކު ބުންޏެވެ.
ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ އަންހެނަކު ބުނީ އެ މަސައްކަތުން ލިބޭ އާމްދަނީން ފައިދާއެއް ވަނީ އަގު ހެޔޮ ދެތިން މީހުން ގެންގުޅެވޭތީ ކަމަށާއި ބޮޑެތި މުސާރަ ދީގެން މުވައްޒަފުން ގެންގުޅެވޭ ވަރުގެ އާމްދަނީއެއް ނުލިބޭ ކަމަށެވެ. ވަކީން ޚާއްސަ ގޮތެއްގައި ރުކައް އެރުން އަދި ދަނޑު ގޮވާމުގެ މަސައްކަތް ކުރާން ބަންގްލަދޭޝް ނޫން އެހެން ގައުމު ތަކުން މީހުން ހޯދުން އުނދަގޫ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ބުންޏެވެ.
މައުލޫމާތު ދިން ހުރިހާ އެޖެންސީތަކަކުން ވެސް އަދި އިމިގްރޭޝަނުން އާންމުކޮށްފައިވާ އިއުލާންތަކަށް ބަލާއިރު ވެސް އެކަން ހުއްޓާލާފައިވަނީ ކުރިން އެންގުމަކާ ނުލައެވެ.
އިމިގްރޭޝަންގެ އިންފޮމޭޝަން އޮފިސަރު ހަސަން ހަލީލް ވިދާޅުވީ ބަނގްލަދޭޝް މީހުންނަށް ވިސާ ދިނުން ހުއްޓާ ނުލާ ކަމަށާއި ލަސްވަމުން ދަނީ ރާއްޖޭގައި ހުންނަ ބަނގްލަދޭޝް އެމްބަސީ އިން، ރާއްޖެ އަންނަ މީހުން ސްކްރީން ކުރާތީ އެމްބަސީގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް ބަނގުލަދޭޝް އެމްބަސީ އިން އެކަން ދޮގުކުރެ އެވެ. އެ އެމްބަސީގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ސަންއަށް ވިދާޅުވީ، ބަނގުލަދޭޝުން ރާއްޖެ އަށް މީހުން ގެނައުން ހުއްޓިފައި ވަނީ އެ އެމްބަސީގެ އެއްވެސް ދައުރެއް އޮވެގެން ނޫން ކަމަށެވެ. އެފަދަ ކަމެއްގައި އިމިގްރޭޝަނުން އެ އެމްބަސީއާއި މަޝްވަރާ ނުކުރާކަމަށް ވެސް އެމްބަސީން ބުންޏެވެ.
އިމިގްރޭޝަނުން ބ. އަތޮޅުގައި ހާއްސަ ރެއިޑް ޕްރޮގްރާމެއް ހިންގައި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅުނު ބިދޭސީން މާލެ ގެންނަނީ -- ފިޓޯ/އިމިގްރޭޝަން
އެކަމާ ގުޅިގެން އިމިގްރޭޝަންގެ އިންފޮމޭޝަން ކައުންޓަރަށް ދިއުމުން ދިން ޖަވާބަކީ ވަކި މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް ބަނގުލަދޭޝް އިން މީހުން އެތެރެކުރުން ހުއްޓާލާފައިވާ ކަމަށާއި އަލުން އެކަން ފަށައި ފަހުން އިއުލާން ކުރާނެ ކަމަށެވެ.
ބިދޭސީން އެތެރެކުރާ ދިވެހި އެޖެންސީތަކުން ތުހުމަތުކުރާގޮތުގައި އިމިގްރޭޝަނުން މަސައްކަތް ކުރަނީ އިމިގްރޭޝަންގެ ޑެސްކެއް ބަނގުލަދޭސްގައި ބަހައްޓައިގެން އެބޭފުޅުން ކަނޑައަޅާ އެޖެންސީއެއް މެދުވެރިކޮށް އެކަނި ރާއްޖެ އަށް ބަނގްލަދޭޝް މީހުން ގެނެވޭ ގޮތަށް ހަމަޖެއްސުމަށެވެ.
"މިހާރު އަޅުގަނޑުމެން ބިދޭސީން މިގެންނަނީ އެކި އެޖެންޓުން މެދުވެރިކޮށް. ދެން ވަކި އެޖެންޓެއް މެދުވެރިކޮށް ގެންނަ ގޮތަށް ހަދައިފި ނަމަ އެމީހުންނަށް ހުރިހާ ފައިދާއެއް،" އެޖެންސީއެއްގެ ވެރިއަކު ބުންޏެވެ.
ބިދޭސީން ގެންނަ ދިވެހި އެޖެންޓުންގެ ފަރާތުން ވެސް އެތައް ފަހަރަކު ބިދޭސީންނަށް ލަނޑުދެމުންދާތީ އެކަން ހުއްޓުވުމަށް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ނިންމާފައިވާކަން އިމިގްރޭޝަނުން ވަނީ ހާމަކޮށްފަ އެވެ. އިމިގްރޭޝަންގެ އިންފޮމޭޝަން އޮފިޝަލު ހަލީލް ވިދާޅުވީ ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ރާއްޖެ އަންނަ ބިދޭސީން ރާއްޖެ އައުމުގެ ކުރިން އެ ގައުމެއްގައި ހުންނަ ހައި ކޮމިޝަނެއްގައި ރަޖިސްޓްރީ ވާންޖެހޭނެ ކަމަށާއި އެ ބިދޭސީއެއް ރާއްޖެ އައުމަށް ހުއްދަދޭނީ އޭނާގެ ވަނަ ވަރު ބެލުމަށް ފަހު ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
އޭރުން އެ ބިދޭސީއަކަށް ވެސް އޭނާ ރާއްޖެ އައުމުން ލިބޭނެ މުސާރަ އާއި ހަމަޖެހިފައިވާ ކަންކަން އެނިގެންދާނެ ކަމަށާއި ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ހައިކޮމިޝަނުގައި ރަޖިސްޓްރީ ނުވެ އަންނަ ބިދޭސީންނަށް ރާއްޖެ އެތެރެވުމުގެ ހުއްދަ ނުދޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެކަމަށް އަމަލުކުރަން ފެށިކަން ހާމައެއް ނުކުރެ އެވެ.
ބިދޭސީންގެ މައްސަލައަކީ ގައުމަށް އެކަން ބޮޑުވެ ހުއްޓުވަން ޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ވަކީ ހަރުދަނާ އުސޫލެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. ކޮންމެއަކަސް ވަކި އެއްޗެއް ނާންގައި ބަނގުލަދޭޝް މަސައްކަތު މީހުންނަށް ރާއްޖެ ނާދެވޭގޮތް ހަދާފައިވާ ވުމަކީ އިގްތިޞާދަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. ބިދޭސީންގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރާނީ އިގްތިޞާދަށް ގެއްލުންނުވާނެ ގޮތަކަށެވެ. އަދި ވަކި ގައުމަކުން ބިދޭސީން އެތެރެކުރުން މަނާކުރުމަކީ ވެސް ދެކޮޅުޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އެތައް ވިޔަފާރިއެއް އެހެރީ ހުއްޓިފަ އެވެ. މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ބަނގުލަދޭޝް މަސައްކަތު މީހުން ނުލިބުމެވެ. އެހެންކަމުން، މިފަދަ ކަންކަމުގައި ކަމާގުޅޭ ހުރިހާ ފަރާތްތަކަކުން ވެސް އެންމެނަަށް ވެސް ފުރިހަމަ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދީ، އެއްވެސް ބަޔަކަށް އެކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ނުފޯރާނޭހެން ކަންކަން ކުރާން ޖެހެ އެވެ.
ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބިދޭސީ މަސައްކަތްތެރީން ރާއްޖެ ގެނެސް، ނާޖާއިޒުގޮތުގައި އެމީހުންގެ ބޭނުންކުރަމުންދާ މައްސަލައަށް ހައްލެއް ގެނައުމުގެ ގޮތުން ދައުލަތުގެ ކަމާގުޅޭ ފަރާތްތަކުން ފިޔަވަޅު އަޅާ ނަމަވެސް، އެކަންވެސް ކުރާން ވާނީ، ދެންތިބި ފަރާތްތަކަށް ވެސް އޭގެ އުނދަގުލާ ކުރިމަތިލާން ނުޖެހޭ ގޮތަށެވެ. ނުވަތަ ކަން ހިނގާގޮތުގެ ފުރިހަމަ މައުލޫމާތު ހިއްސާކޮށްގެންނެވެ.
ބިދޭސީ މަސައްކަތު މީހުން ރާއްޖެއަށް އެތެރެވާ ގޮތް ހަރުދަނާ ކުރާން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރާ ނަމަވެސް، އެކަން ކުރާން ވާނީ މީހުން އައުން މަނާކޮށްގެން ކަމަށް ވާނަމަ އޭގެން ގައުމީ ފެންވަރެއްގައި އެ ލިބެނީ ކިހާ ވަރެއްގެ ގެއްލުމެއް ކަންވެސް ވިސްނައިލާން ޖެހެ އެވެ.
މި މައްސަލައިގައި ހައިކޮމިޝަނުންނާއި އިމިގްރޭޝަނުން ބުނާ ވާހަކައެއް ދިމާ ނުވުމަކީ ވެސް ސުވާލު އުފެދޭ ކަމެކެވެ.