01 Feb 2017, 08:59
އެއްބަޔަކު ލާ ހެދުމުގެ ނިވާކަން ބޮޑުވެގެން ހިދުމަތައް ނުނިކުމެވޭ ވާހަކައެކެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ހިދުމަތް ދޭން ނުކުންނަ އިރު ލާ ހެދުމުގެ ސަބަބުން ހިދުމަތް ހޯދަން ދާ ފަރާތްތަކުން ލަދުގަންނަ ވާހަކަ އެވެ. ޓީޗަރުންތަކެއް މޫނު ބުރުގާގައި ކިޔަވައި ދޭން ދިއުމުން ވަޒީފާ ގެއްލުން އެއީ އެތައް ބައެއްގެ ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. އެބަހުސް ބޮޑުވެއްޖެ އެވެ.
ސިވިލް ސާވިސް މަސައްކަތުގައި މުވައްޒަފުންގެ ހެދުން ބަހައްޓަންވީ ގޮތް ބަޔާން ކުރާ ޗެޕްޓާ ބުނާ ގޮތުން މޫނު ނިވާކޮށްގެން ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ފުރުސަތެއް ނުލިބެ އެވެ. އެޗެޕްޓާގެ 14 ގެ 145 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)ގައި ބުނަނީ ސިވިލް ސާވިސްގެ ކޮންމެ ހިދުމަތަކީ ވެސް ޒިންމާދާރުކަމާ އެކު ދޭން ޖެހޭ އަދި ޖަވާބުދާރީ ވާންޖެހޭ ހިދުމަތަކަށްވެފައި، ހިދުމަތް ލިބިގަންނަން އަންނަ ފަރާތްތަކާއި މުއާމަލާތް ކުރާ ފަރާތަކަށް އެ މީހަކު ފާހަގަކޮށް އެނގެން ޖެހޭތީ، ސިވިލް ސާވިސް މުވައްޒަފުންގެ މަސައްކަތު ގަޑީގައި ހެދުން އަޅާފައި ހުންނަންވާނީ ކާކުކަން އެނގޭ ފަދަ ގޮތެއްގަ އެވެ.
ކާކުކަން އެނގެން މުހިންމު؟
ދުނިޔޭގެ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި މޫނު ބުރުގާ މަނާ ކުރަމުންދަނީ ރައްކާތެރިކަން ޔަގީން ކުރުމަށް ކަމަށްބުނެ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ހުޅަނގުގެ ކާފަރުންގެ މެޖޯރިޓީ ބޮޑު ގައުމުތަކުންނެވެ. ނަމަވެސް ދާދި ފަހުން އިސްލާމީ ގައުމެއްކަމަށްވާ މޮރޮކޯއިން ވެސް ވަނީ އެކަން މަނާކޮށްފަ އެވެ. އެއީ ވައްކަން ކުރާ މީހުން ތަކުރާރުކޮށް މޫނު ބުރުގާ ބޭނުން ކުރާތީ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުންނެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ސަލާމަތީ އިދާރާއެއްގެ އިސްއޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވޮގޮތުގައި މޫނު ބުރުގާއާއެކު މީހާގެ އައިޑެންޓިޓީ ފޮރުވޭތީ އެއީ ސަލާމަތީގޮތުން ނުރައްކާ ބޮޑު ކަމެއް ކަމަށެވެ.
އިޖުތިމާއީ ކަންކަމުގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވާ، ދަމާސްގެ ޗީފް އޮޕަރޭޓިން އޮފިސަރު މުހައްމަދު ޝިހާބް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މަސައްކަތު މާހައުލަށް އެހެން މީހުންނާއި ގުޅިގެން ހިދުމަތް ދިނުމަށާއި އެހެން މީހުންނަށް ހިދުމަތް ދިނުމަށް އަންނައިރު އޭގައި އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ އެހެންމީހުން ބަލައިގަންނާނެ ގޮތަށް ހެދުން އެޅުން ކަމަށެވެ.
"މަސައްކަތަށް ދާއިރު އެހެން މީހުންގެ ބަލައިގަތުން އެހެން މީހުންގެ މަގުބޫލްކަން ލިބޭގޮތަށް ހެދުން އަޅަންވާނީ، އޭގެ މާނައަކީ މީހާގެ އަބުރާއި އިއްޒަތް ނުގެއްލޭނެ ގޮތަކަށް، މީގައި މުހިންމީ ތިމާއާ އެކު އުޅޭ މީހުންނާއި ހިދުމަތް ހޯދާ މީހުން ބަލައިގަންނަ ގޮތަކަށް އެކަން ކުރުން،" ޝިހާބް ވިދާޅުވި އެވެ.
"ހިދުމަތްދޭ އިރު މުހިންމު އެއީ ކާކުކަން އެނގުން، ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުގައި މަސައްކަތު މާހައުލުގައި މުހިންމު ކަމެއް ދެއްތޯ ނަން ޖަހާފައި ހުރުން ވެސް. ކާކުކަން އެނގުމުގެ ބަދަލުގައި ނަން ވެސް ޖަހާފައި ހުރުން، ސީދާ ކާކުކަން އެނގެން ނަން ވެސް އެނގެން ޖެހޭ އެބަ،" ޝިހާބް ވިދާޅުވި އެވެ.
މެނޭޖްމަންޓް ދާއިރާއިން މާސްޓާސް ހަދާފައިވާ އަލީ ހާލިދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ހިދުމަތް ދޭ މީހައަކީ ކާކުކަން އެނގެންޖެހެ އެވެ. އެކަމަށް އެހިދުމަތްދޭ މީހާ ފެންނަން ޖެހޭ ކަމަށް އަލީ ވިދާޅުވި އެވެ. ހާއްސަކޮށް ބައެއް ދާއިރާތަކުން ހިދުމަތް ދޭ ފަރާތް މޫނު ނިވާކޮށްގެން ހުރުމަކީ ގަބޫލް ކުރެވޭކަމެއް ނޫން ކަމަށް އަލީ ވިދާޅުވި އެވެ.
"އެސާވިސްގެ ގޮތުން އެމީހެއް އެނގެން ބޭނުންވޭ، މިސާލަކަށް ލޭ ނަގާ ތަނެއްގައި ހުންނަ މީހެއްގެ މޫނު އެބަ އިނގެން ޖެހޭ، އެކާކުތޯ އަޅުގަނޑަށް ސާވްކުރީ، އަޅުގަނޑު ގަޔަށް ކަށި މިހެރީ ކާކުތޯ އެނގެން ޖެހޭ،" އަލީ ވިދާޅުވި އެވެ.
އަލީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ވަޒީފާތަކަށް ކުރިމަތިލާއިރު ޔުނީފޯމަށް އިހުތިރާމް ކޮށްގެން ކުރިމަތިލުން މުހިންމެވެ. ނަމަވެސް މޫނު ބުރުގާ އަޅާ ފަރާތްތަކަށް އަދާ ކުރެވޭނެ ކަހަލަ ވަޒީފާތައް ހުންނަކަމަށް އަލީ ވިދާޅުވެއެވެ.
ދީނީ އިލްމުވެރިން ބުނަނީ ފުރުސަތު ދޭންޖެހޭކަމަށް!
ދީނީ އިލްމުވެރިޔާ އަށް ޝެއިހް އަލީ ޒާހިރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އޮފީހުގެ ރަސްމީ ގަޑީގައި ހުއްދަ ނޫން ހެދުންތަކުގެ ތެރޭގައި މޫނު ބުރުގާ ނުހިމެނޭ ކަމަށެވެ. އެހެންވެ މޫނު ބުރުގާ މަނާ ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާާއި މުހިންމީ ކާކުކަން އެނގުން ކަމަށް ޝެއިހް ވިދާޅުވި އެވެ.
މޫނު ބުރުގާ އަޅައިގެން ވަޒީފާތަކަށް ދިއުން މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށް ފާހަގަކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި އޮފީސްތަކަށް މިހާރު ވަދެވެނީ ފިންގާ ޕްރިންޓް ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށްވާތީ މޫނު އަޅައިގެން އުޅޭ ފަރާތްތަކުން ވަޒީފާތަކަށް ދިއުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. ހާއްސަކޮށް ކުދިކުދި ރަށްރަށުގައި އެއީ ކާކުކަން އެނގޭއިރު މޫނު ބުރުގާ އަޅައިގެން ވަޒީފާއަށް ނުކުތުމަކީ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށް އެފަރާތްތަކުން ދެކެ އެވެ.
"ކާކުކަން އިނގޭ ހާލު އަންހެނަކު މޫނު ބުރުގާ އެޅުމުން ސުކޫލު ވަޒީފާ އިން އެއްފަރާތްކޮށް ނިކަމެތި ކޮށްލުމަކީ ދީނާ ދުރު ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ބީރައްޓެހި، އަންހެނުންގެ ހައްގުތަކަށް އިހުތިރާމް ނުކުރާ ބަޔަކު ކޮށްފައިވާ ދީނުގެ ހަމަތަކާއި ގާނޫނުގެ އުސޫލްތަކާއި ހިލާފް އަމަލެއް،" ޝެއިހް އަލީ ޒާހިރު ވިދާޅުވި އެވެ.
ގިނަ ދީނީ އިލްމުވެރިން ގޮވާލަމުން ދަނީ މޫނު ބުރުގާ އަޅައިގެން ވަޒީފާއަށް ދެވޭ ގޮތަށް އުސޫލްތައް ހަމަޖެއްސުމަށެވެ. އެކެމްޕެއިން ވަރަށް ވަރުގަދަކޮށްފި އެވެ.
ވާންވީ ކިހިނެއް؟
ތަންފީޒީ އިދާރާތަކުން ބުނަމުން ދަނީ ސިވިލް ސާވިސް ގަވައިދުގައި އެގޮތަށް ބުނާއިރު މޫނު ބުރުގާ އަޅައިގެން ވަޒީފާއަށް އައުން ހުއްދަ ކުރެވެން ނެތް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެކަމަށް ގާނޫނީ ހައްލެއް ބޭނުންވެ އެވެ. ސިވިލް ސާވިސް ކޮމިޝަނާއި އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީގެ ބަހެއް ހޯދަން ކުރި މަސައްކަތް ވަނީ ކާމިޔާބުވާ ގޮތް ނުވެފަ އެވެ.
ހިދުމަތް ދިނުމުގައި އެތައް އަހަރެއް ހޭދަކޮށްފައިވާ ދަމާސްގެ ސީއީއޯ ޝިހާބް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޑިމޮކުރަޓިކް ވެއްޓެއްގައި މޫނު ބުރުގާއަށް މިހާރު ދިމާވެފައިވާ އެ މައްސަލަ ހައްލުކުރަން ޖެހޭނީ ޝަރުއީ ދާއިރާއިންނެވެ.
"ތަންކޮޅެއް ކުރިން ލީގަލް ޗެލެންޖް ކޮށްގެން ދެއްތޯ ރާއްޖޭގެ ބައެއް މުއައްސަސާތަކުގައި މިހާރު ތުނބުޅި ބެހެއްޓުން ޑުރެސްކޯޑުގައި މަނާ ކުރެވިފައި ހުރި ބައެއް ތަންތަނުގައި މިހާރު އެބަހުރި ހުއްދަ ކުރެވިފައި ދެއްތޯ! އެކަންކަން އެއަންނަނީ ލީގަލް ޗެލެންޖަކަށް ދެވިގެން ގާނޫނީ ގޮތުން ހުއްޖަތްތައް ދެއްކިގެން، އެހެންވީމާ އެއީ ޑިމޮކުރަޓިކް ޕުރޮސެސްގެ ބައެއް،" ޝިހާބް ވިދާޅުވި އެވެ.
ކޮންމެ އަކަސް ޒަމާންވީ މިބަހުސް މިއަދު މިވަނީ ގޮތެއް ނިންމަން މަޖުބޫރީ ހާލަތަކަށް ގޮސްފަ އެވެ. ކާކުކަން އެނގުން މުހިންމުއިރު އެއީ ކާކުން އެންގުމަށް މޫނު ފެންނަ ގޮތަށް ހެދުން އަޅާނީތޯ ނުވަތަ ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެހީގައި ކާކުކަން ދެނެގަންނަ އުސޫލްތަކެއް ހަމަޖައްސާނީތޯ މިއީ އެކަމާ މެދު ބަހުސްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ބަސް އަޑުއަހައިގެން ގޮތެއް ނިންމަން މަޖުބޫރުވެއްޖެ ކަމެކެވެ. ފިތުނައަކަށް ނުވަނީސް މަޝްވަރާގެ މަތިން ކަން ނިންމުން މުހިންމެވެ.