29 Sep 2015, 08:58
އެކަސްދޫއިން އަހުމަދު ސާއިލް އަލީ
ފަޅުރަށުގައި ބިިދޭސީން ބައިތިއްބައިގެން ދަނޑުވެރިކަން ކުރުމަކީ ރާއްޖެއަށް އާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ ރަށްރަށަކީ އެކަށީގެންވާ ވަސީލަތްތައް ގާއިމް ކުރެވިފައިވާ ރަށްތަކެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެ އުސޫލަށް ބަދަލެއް އައުމުގެ މަސައްކަތެއް މި ވަނީ ފަށާފަ އެވެ. އަމިއްލަ ކުންފުނި، ސިމްޑީއަށް މީގެ ދެ އަހަރެއްހާ ދުވަސްކުރިން ދަނޑުވެރިކަން ކުރަން ދީފައިވާ 93 ހެކްޓަރުގެ ށ. އެކަސްދޫ ތަރައްގީކުރަން ނިންމާފައިވަނީ، ޒަމާނީ ވަސީލަތްތަކާއެކު އެކަށީގެންވާ ދިރާސާތައް ކުރުމަށްފަހުއެވެ. މިރަށުގެ އަމާޒަކީ ރާއްޖޭގެ ދަނޑުވެރިކަމަށް އިންގިލާބީ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެންގެ މަގުސަދަކީ ރަނގަޅު ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން އެންމެ ރަނގަޅު ފެންވަރުގައި އެގްރިކަލްޗަރު ޕްރޮޑިއުސް ގެންނަން ކޮމާޝަލް ސްކޭލެއްގައި. އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނާ ގޮތުގައި އެހެން ކުރިއަށް ގެންދިޔައީމަ އަޅުގަނޑުމެން އެކަންޏެއް ނޫނޭ ފައިދާ އޮންނަނީއެއް. އެއީ ދިވެހި ގައުމަށްވެސް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ލުއިކަމެއް ލިބޭނެ ކަމެއް،" ޕްރޮޖެކްޓާއި ގުޅޭގޮތުން ސިމްޑީގެ ޑިރެކްޓަރު އިބްތިސާމް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ދީދީ ވިދާޅުވިއެވެ.
ސިމްޑީގެ ޑިރެކްޓަރު އިބްތިސާމް ސަން އަށް އިންޓަވިއު ދެއްވަނީ-- ސަން ފޮޓޯ
ސިމްޑީއިން މިވަގުތު މިރަށުގައި ކުރިއަށް ގެންދާ ޕްރޮޖެކްޓަކީ ދަނޑުވެރިކަމަށް ބޭނުންވާ ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް މި ރަށުގައި ގާއިމް ކުރުމެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖޭގެ ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ އެހެން ރަށްތަކާއި ހިލާފަށް މިރަށުގައި ޑީސަލިނޭޝަން ޕްލާންޓް ބޭނުންކޮށްގެން ފެން އުފައްދާ ނިޒާމް މިހާރު ވަނީ ގާއިމް ކޮށްފަ އެވެ. ހަމައެއާއެކު ހުރިހާ ގަސްތަކަކަށް އެއްވަރަކަށް ފެންދެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުމަށް އެވަނީ ފެށިފައެވެ.
އެކަސްދޫގައި ގާއިމްކޮށްފައިވާ ޑީސަލިނޭޝަން ޕްލާންޓް-- ސަން ފޮޓޯ: އަހުމަދު ސާއިލް އަލީ
ސިމްޑީއިން މިރަށް ތަރައްގީ ކުރަން ކުރާ މަސައްކަތުގެ އަނެއް ތަފާތަކީ ކަމާބެހޭ ތަޖުރިބާކާރުންގެ ލަފާގެ މަތިން ކަންކަން ކުރުމެވެ. މިރަށް ތަރައްގީ ކުރަމުންދަނީ ސްރީލަންކާގެ ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ ކުންފުއްޏެއްކަމަށްވާ "ހޭލީސް އެގްރިކަލްޗާ" އާއި ގުޅިގެންނެވެ. އެކުންފުންޏަކީ ދަނޑުވެރިކަމުގައި 70 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ އަހަރު މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ އަދި މިހާރުވެސް ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު ބްރޭންޑްތައް ކަމަށްވާ މެކްޑޮނަލްޑްސް ފަދަ ބްރޭންޑްތަކަށް ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބާވަތް ފޯރުކޮށްދޭ މަތީ ފެންވަރުގެ ކުންފުންޏެކެވެ.
"ހޭލީސް އާއި ގުޅިގެން މިކަންތައް ކުރާއިރު ފުދޭވަރަކަށް ޓެކްނޮލޮޖީ އޮބްޒާވް ކުރާނެ އެކޮޅުން، ދުނިޔޭގެ އެކި ފެންވަރުގަ. އެބޭފުޅުންގެ ސްކިލްސްއަށާއި ހުރިހާ އެއްޗެއް ބޭނުންކޮށްގެން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ޕްރޮޖެކްޓް ކުރިއަށްދާނީ،" އިބްތިޝާމް ވިދާޅުވިއެވެ.
ޓެސްޓް ފޭސްތަކަކަށް ބަހާލައިގެން މިހާރުވެސް މިރަށުގައި ޓޮމާޓޯއާއި ދޮންކޭލާއި ކިއުކަމްބާގެ އިތުރުން ކެބެޖާއި ބައްޓާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ އެހެން ބާވަތްތައް ހައްދާއިރު އެތަކެތި އުފައްދަމުން ދަނީ ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެހީގައެވެ. ހަމައެއާއެކު މި ރަށް ދަނޑުވެރިކަމަށް ތަރައްގީ ކުރަނީ ދިރާސާތައް ކުރުމަށްފަހު ވެއްޔާއި އެހެނިހެން ވަސީލަތްތައް ދިރާސާތައް ކުރުމަށްފަހު އެވެ.
ހޭލީސްގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ރިޒްވީ ޒަހީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ދެމެހެއްޓެނިވިގޮތަކަށް ދަނޑުވެރިކަން ކުރުމުގައި އެކުންފުނީގެ ތަޖުރިބާ އެބަހުއްޓެވެ. އަދި އެކަސްދޫ ތަރައްގީ ކުރުމަށް އެތަޖުރިބާ ބޭނުން ކުރައްވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެގޮތުން މިރަށުގައި ގަސް ގަަހަށް ފެންދޭނެ، ވަރަށް ފުރިހަމަ ނިޒާމެއް ވަނީ ގާއިމުކޮށްފައި ކަމަށާއި ގަސްތަކަށް ހިޔާދެވޭނެ ނިޒާމަކާއި އިތުރު ނިޒާމްތައް ވެސް ގާއިމުކުރެވޭނެ ކަމަށް ރިޒުވީ ވިދާޅުވިއެވެ.
ހޭލީސްގެ އެމްޑީ ރިޒްވީ ސަން އަށް އިންޓަވިއުދެއްވަނީ-- ސަން ފޮޓޯ
"ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތަށް ދަނޑުވެރިކަން ކުރުމުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ތަޖުރިބާ އެބަހުރި. މި ޕްރޮޖެކްޓްގެ އެއް ތަފާތަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ 70 އަހަރުގެ ތަޖުރިބާ މި ޕްރޮޖެކްޓާއި އެއްކޮށް އަންނާނެ،" ރިޒްވީ ވިދާޅުވިއެވެ. "ރާއްޖޭގެ ވެލީގެ ލޮނުކަން ތަންކޮޅެއް ގަދަ. އެހެންވީމާ ވެލި ވެސް އެހެން ބާވަތްތައް އެއްކޮށްގެން މި ތަަރައްގީ ކުރަނީ. އަދި އަޅުގަނޑުމެން ބަލާނަން ވަކިވަކި ޕްރޮޖެކްޓްތަކަށް ރަނގަޅީ ކޮންކަހަލަ ވެއްޔެއް ތޯ. އަަދި ރަނގަޅު ނާސަރީ އެއް ހަދާނަން،" ރިޒްވީ ވިދާޅުވިއެވެ.
މިހާރު މިރަށުގައި ޓެސްޓްތައް ކުރިއަށްގެންދާއިރު ޓެސްޓްފޭސް ނިމުނީމާ ކުރިއަށް އޮތް އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ތަންކޮޅެއް ފުޅާކޮށް ދަނޑުވެރިކަން ކުރުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ.
"އަޖުމަ ބެލުމުގެ ފިޔަވަހީގައި އިންދީ 8000 ގަސް ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި 20،000 ނުވަތަ 24،000 އަށް އިތުރުކުރެވިދާނެ. މޫސުން ރަނގަޅިއްޔާ އަންނަ ޑިސެމްބަރުގައި ގަސްއިންދަން ފަށާނެ،" ރިޒްވީ ވިދާޅުވި އެވެ.
މިރަށުން ހައްދާ ތަކެތި ވިއްކުމަށް ބޮޑަށް ޓާގެޓުކުރަނީ ޓޫރިސްޓު މާކެޓަށް ނަމަވެސް ލޯކަލް މާކެޓަށް ވިއްކުމަށް ވެސް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. ރާއްޖެއަކީ ދަނޑުވެރިކަމަށް ބިން އޮތް ގައުމެއް ނަމަވެސް މިގައުމަށް ދަނީ އެފަދަ އެތައް ބާވަތްތަކެއް އިމްޕޯޓް ކުރަމުންނެވެ. ސިމްޑީގެ އަމާޒަކީ އިމްޕޯޓަށް މަދުކަމެއް ގެނައުމުގެ ބަދަލެއް މިރަށުން ގެނައުމެވެ.
"ޓާގެޓަކީ ދިވެހި ރާއްޖެއަށް އިމްޕޯޓް ކުރުން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މަދުވުން. ދެން އަޅުގަނޑުމެން ކަހަލަ ދެތިން ބައެއް ފަށައިފިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނާ ވިސްނުމުގައި އެހެން ފަރާތްތަކުން ވެސް މިއީ ރަނގަޅުކަމެއްކަމަށް ފެނިގެން އިންވެސްޓް ކުރުން،" އިބްތިޝާމް ވިދާޅުވިއެވެ.
ރާއްޖޭގެ ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ އެހެން ރަށްތަކާއި މިރަށް ތަރައްގީ ކުރުމުގައި އެހެން ބޮޑު ތަފާތެއް ވެސް އުޅެއެވެ. އެއީ ދަނޑުވެރިކަމުގެ ހުނަރާއި މައުލޫމާތު ހިއްސާ ކުރުމެވެ. އިބްތިޝާމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ހޭލީސްގެ ފަރާތުން ދަސްކުރާ ކަންތައްތައް މިހިސާބުގަނޑުގެ ދަނޑުވެރިންނަށް ދަސްކޮށްދީ އެ ފަރާތްތައް ވެސް ތަމްރީން ކުރުމަށް ވަނީ ނިންމައިފައެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެހެން ނުވިސްނާނަން އެންމެ އަގުބޮޑުކޮށް އެކަންތައްތައް ކުރާކަށް. އެހެންވީމަ ވާނެ ގޮތަކީ އާދައިގެ މީހަކުވެސް ކުޑަ ޕްލޮޓެއް ހަދާއިރު އެމީހަކަށް ކުރިއަށްދެވޭ ކަހަލަ ޓެކްނިކްސް ދަސްކޮށްދެނީ،" އިބްތިޝާމް ވިދާޅުވިއެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ޒަމާންވީ ދަނޑުވެރިކަމަށް މިވަނީ އިންގިލާބެއް އައުމުގެ މަގުމަތީގައެވެ. ސިމްޑީ އާއި ހޭލީސް ގުޅިގެން އަމާޒަކީ އެންމެ ފަހުގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތަކަށް ދަނޑުވެރިކަން ކުރުމެވެ. ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބާވަތްތަކުން ރާއްޖޭގެ އިމްޕޯޓަށް މަދުކަމެއް ގެނައުމެވެ. ހަމައެއާއެކު ދަނޑުވެރިކަމުގެ ހުނަރު އެހެން ދަނޑުވެރިންނާ ހިއްސާކުރުމަކީ ވެސް އެ ދެ ކުންފުނީގެ އަމާޒެވެ.