Last Updated: 1 decade 2 year ago
ގަސްދުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށް ތަހުގީގު ކުރުމުގައްޔާއި އެ ކުށުގެ އަދަބު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންވީ ގޮތާއި ބެހޭ ގަވާއިދަށް އަމަލު ކުރަން ފެށުމަށް ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ވަނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަބްދުﷲ ޔާމިން އަބްދުލް ގައްޔޫމަށް ވަނީ ލަފާ އަރުވައިފަ އެވެ. ލީތަލް އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެން ރާއްޖޭގައި މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުމަށް ވަޒީފުންގެ މަޖިލީހުން ރައީސަށް ލަފާ އެރުވީ މިދިޔަ މަހުގެ ނުވަ ވަނަ ދުވަހު އެވެ. އެ ދުވަހުގެ މަޝްވަރާގައި މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތައް ތަފްސީލުކޮށް ބަޔާންކުރާ ގަވާއިދެއް ސަރުކާރުން އެކުލަވާލުމަށް ވަޒީރުން އެއްބަސްވި އެވެ.http://sun.mv/albums/live_24426.jpg
ގަސްދުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށް ތަހުގީގު ކުރުމުގަ އާއި އެ ކުށުގެ އަދަބު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންވީ ގޮތާ ބެހޭ ގަވާއިދު ގެޒެޓް ކުރުމާ ގުޅިގެން މިއަދު މެންދުރު ފަހު ހޯމް މިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި މިނިސްޓަރު އުމަރު ވިދާޅުވީ މަރުގެ ހުކުމް ސާބިތުވާ މީހުންގެ މައްޗަށް ގަވައިދުގައި ބުނެފައިވާ އިޖުރާއަތްތައް ފުރިހަމަވެފައިވާ ނަމަ މަރުގެ އަދަބު ދިނުމުގައި މިހާރު އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
"މި ގަވައިދު ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ޝާއިއު ކުރެވުމާ ގުޅިގެން ދިވެހި ރާއްޖޭގައި މިއަދުން ފެށިގެން މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރެވޭނެކަން އަޅުގަނޑު ދަންނަވަން ހުރިހާ ބޭފުޅުނަށް ވެސް،" މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.
މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ މަރުގެ ހުކުމް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް އަދަބު ލުއިކޮށްދެވޭނެ ކަމަށް މާފުދިނުމާއި އަދަބު ލުއިކޮށްދިނުމުގެ ގާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ މާއްދާ އަށް މި ގަވައިދާ އެކު އަމަލުކުރުން ހުއްޓާލެވޭނެ ކަމަށެވެ. މާފު ދިނުމާއި އަދަބު ލުއިކޮށްދިނުމުގެ ގާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގައި ވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުން މީހެއްގެ މައްޗަށް މަރުގެ ހުކުމް އިއްވައިފި ނަމަ ނުވަތަ ދަށު ކޯޓުން ނުވަތަ ހައި ކޯޓުން މީހެއްގެ މައްޗަށް އިއްވާފައިވާ މަރުގެ ހުކުމެއް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދަމަހައްޓައިފި ހިނދެއްގައި އެ ހުކުމް އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމަކަށް ބަދަލުކޮށްދިނުމުގެ ބާރު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށެވެ.
"މި ގަވައިދުގެ ދަށުން އެ މައްދާ ހުއްޓިފައި އޮންނާނީ މި އަދަބަށް. މިއީ ގަސްތުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށުގެ އަދަބަށް. އެ ހުރިހާ އިޖުރާއަތްތައް ފުރިހަމަނުވާ މައްސަލަތައް ވެސް ހުރެދާނެ. އެފަދަ މައްސަލަކުގައި ގާނޫނުގެ އެ މާއްދާ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ،" އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ. ލީތަލް އިންޖެޝަން ޖަހައިގެން މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އިރު އެކަން ކުރެވޭނީ މާފުށީ ޖަލުގައި ކަމަށާއި އެކަމުގެ ތައްޔާރީތައް މިހާރުވަމުންދާ ކަމަށެވެ.
ގަސްތުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށް ތަހްގީގުކުރުމުގައާއި އެކުށުގެ އަދަބު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ ގަވާއިދުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރާ ދުވަހު ވާރިޞުންގެ ބަހެއް ހޯދަން ޖެހެ އެވެ. އަދި އެބަސް ހޯދުމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުމުގެ ކުރިން އެ ގަވައިދުގެ ކަންކަން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާކަމުގެ ލިޔުމެއް ޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނަރަލް އާއި އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ނުވަތަ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ކަނޑައަޅާ މީހަކާއި ކޮމިޝަން އޮފް ޕްރިޒަންސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް ހުށަހަޅަން ޖެހެ އެވެ. އަދި އެ ލިޔުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވާތާ ތިން ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒް ކުރުމުގެ އަމުރެއް ކޮމިޝަނަރު އޮފް ޕްރިޒަންސްގެ މައްޗަށް ނެރުއްވަން ވާނެ ކަމަށާއި އެ އަމަރު ނެރުއްވާތާ ހަތް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރަން ވާނެ ކަމަށް އެ ގަވައިދުގައި ވަނީ ބުނެފަވެ އެވެ.
މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒް ކުރުން ފަސް ކުރެވޭނެ ތިން ގޮތެއް އެ ގަވައިދުގައި ކަނޑައަޅާފަވެ އެވެ. އެގޮތުން ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ ކުއްޖަކީ 18 އަހަރު ނުފުރޭ ކުއްޖެއް ނަމަ 18 އަހަރުވަންދެން ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުން ފަސް ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށާއި ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކީ މާބަނޑު އަންހެނެއް ނަމަ އޭނާ ވިހައި، ދަރިފުޅަށް ދެ އަހަރު ވަންދެން މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުން ފަސްކުރުން ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ވިހާ ދަރިފުޅު ދެ އަހަރުވުމުގެ ކުރިން މަރުވެއްޖެ ނަމަ އޭނާގެ މައްޗަށް ހުކުމް ފަސްކުރާނީ ކިތައް ދުވަސް ވަންދެން ކަމެއް އެ ގަވައިދުގައި ބުނެފައިއެއްނުވެ އެވެ. އޭގެ އިތުރުން މަރުގެ ހުކުމް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކީ މާ ބޮޑަށް ބަލިހާލުދެރަވެފައިވާ މީހަކު ކަމުގައިވާ ނަމަ އެމީހަކު ގަދަވަންދެން މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުން ފަސް ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ބުނެފައިވާ އިރު އެ ހާލަތު އެމީހަކަށް ދިމާވެފައިވޭތޯ ނިންމާނީ ކޮމިޝަނަރު އޮފް ޕްރިޒަންސް ކަނޑައަޅާ ތިން މެންބަރުންގެ މެޑިކަލް އޮފިސަރުންގެ ޓީމަކުން ކަމަށް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒްކުރުމުގެ ކުރުމުގެ ކުރިން މަރުގެ ހުކުމް ސާބިތުވެފައިވާ މީހައާއި އާއިލާ މެންބަރުންނާއި ބައްދަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދީ، އޭނާގެ އެންމެ ފަހުގެ ވަސިއްޔަތަކީ ކޮބައިކަން ސާފްކުރަން ވާނެ ކަމަށް ވެސް މިއަދު އަމަލުކުރަން ފެށި އެ ގަވައިދުގައި ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
މަރުވި މީހާގެ ވާރިޞުންގެ ތެރެއިން އެންމެ މީހަކު މަރުގެ ހުކުމް ސާބިތުވެފައިވާ މީހާ އަށް މާފު ދީފި ނަމަ ނަމަވެސް މަރުގެ ހުކުމް އޭނާގެ މައްޗަށް ތަންފީޒެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ.
މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުމާއި ބެހޭ މަޝްވަރާތަކަކީ މިހާތަނަށް އެންމެ ގިނައިރު ވަންދެން ކެބިނެޓްގައި މަޝްވަރާކުރެވުން ކަންތައް ކަމަށެވެ.