29 Sep 2026, 09:27
ދުނިޔޭގެ ތާރީހުގައިވެސް އުފެއްދި އެންމެ ބާރުގަދަ ރޮކެޓް، ސްޕޭސްއެކްސްގެ "ސްޓާޝިޕް" ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އޯބިޓަށް ފޮނުވުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާއިރު، މިއީ ޖައްވީ ދަތުރުފަތުރުގެ މުސްތަގުބަލު ބަދަލުކޮށްލާނެ ކަމެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ތާރީހީ ދަތުރާއެކު އާ ނުރައްކާތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެކަމުގެ ބަހުސް ވަނީ ފެށިފައެވެ. މިއަންނަ ހޯމަ ދުވަހު ކުރިއަށްގެންދަން ރާވާފައިވާ މި ޓެސްޓް ފްލައިޓް ކާމިޔާބުވެއްޖެނަމަ، ސްޓާޝިޕް އޭގެ ޓެސްޓް މަރުހަލާ ނިމި، ރަސްމީ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ވަންނާނެއެވެ. މިއީ ސްޕޭސްއެކްސްގެ އިންޓަނެޓް ވިއުގަ ފުޅާކުރުމަށާއި، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް މޮޑެލްތަކަށް ބޭނުންވާ ޑޭޓާ ސެންޓަރުތައް ޖައްވުގައި ގާއިމުކުރުމަށް އެ ކުންފުނީގެ ސީއީއޯ އީލޮން މަސްކް ގެންގުޅޭ ތަސައްވުރު ހަގީގަތަކަށް ހެދުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
މީގެ ކުރިން ކޮށްފައިވާ 13 ޓެސްޓް ފްލައިޓަކީ "ސަބްއޯބިޓަލް" ނުވަތަ އޯބިޓަށް ނުފޯރާ ހިސާބަށް ކޮށްފައިވާ ދަތުރުތަކެކެވެ. ސްޕޭސްއެކްސް އިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، އެ ދަތުރުތަކުގައި ރޮކެޓުގެ ކޮންޓްރޯލް ގެއްލުނު ނަމަވެސް، އަމިއްލައަށް އަނބުރާ ދުނިޔެއަށް ވެއްޓޭނެ މަގަކުން ދަތުރުކުރާ ގޮތަށް ވަނީ ފަރުމާކޮށްފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އޯބިޓަށް ވަނުމާއެކު މި ރައްކާތެރިކަން ގެއްލޭނެއެވެ. އޯބިޓަށް ވަނުމަށްފަހު ކޮންޓްރޯލް ގެއްލިއްޖެނަމަ، އެ ރޮކެޓް ވެގެންދާނީ ޖައްވުގައި އޮންނަ ފުރާނަނެތް ބޮޑު އުޅަނދަކަށެވެ. ޔުނިވާސިޓީ އޮފް އިލިނޮއިސްގެ އޭރޯސްޕޭސް އިންޖިނިއަރިންގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރު ޖޯސެފް ގޮންޒާލޭޒް ބުނުއްވި ގޮތުގައި، އިންޖީނުތައް ނުހިނގުން ފަދަ މައްސަލައެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ، އެއީ އެހެން ސެޓެލައިޓްތަކަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލަކަށް ވެދާނެއެވެ.
ގާތްގަނޑަކަށް 10 ގަޑިއިރަށް ދެމިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ މި މިޝަންގައި، ސްޓާޝިޕް ދުނިޔެ ވަށައި 6 ބުރު ޖަހާނެއެވެ. އަދި ސްޓާލިންކް އިންޓަނެޓް ވިއުގަޔަށް ނިސްބަތްވާ 26 ސެޓެލައިޓް ޖައްވަށް ދޫކުރާނެއެވެ. ސްޕޭސްއެކްސް އިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، މި ރޮކެޓް ދަތުރުކުރާނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖައްވީ ސްޓޭޝަން (އައިއެސްއެސް) އަދި ޗައިނާގެ ޓިއަންގޮންގް ސްޓޭޝަނަށް ވުރެ ތިރިން، ގާތްގަނޑަކަށް 171 މޭލު މަތިންނެވެ. އައިއެސްއެސް އޮންނަނީ 200 މޭލު މަތީގައެވެ. އަދި ޗައިނާގެ ސްޓޭޝަން އޮންނަނީ 210 މޭލު މަތީގައެވެ. އެހެންކަމުން، އިންޖީނަށް މައްސަލައެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ، ރޮކެޓް އޯބިޓަށް ނުފޮނުވައި ސަބްއޯބިޓަލް މަގަކުން ދަތުރުކުރުމަށް ނިންމުމުގެ އިހުތިޔާރު ކުންފުންޏަށް އޮންނާނެ ކަމަށް ސްޕޭސްއެކްސް އިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.
މި ޕްރޮގްރާމްގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ ރޮކެޓްގެ ހުރިހާ ބައެއް އަލުން ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތް ހެދުމެވެ. މީގެ ކުރިން ޖުލައި މަހު ކުރި ޓެސްޓުގައި، ރޮކެޓްގެ ތިރީ ބައި ކަމަށްވާ "ސުޕަ ހެވީ ބޫސްޓަރު" ގެ އިންޖީނުތައް އަލުން ހިންގުމުގައި މައްސަލަތަކެއް ދިމާވިއެވެ. ނަމަވެސް ސޮފްޓްވެއާ އަދި ހާޑްވެއާއަށް ގެނައި ބަދަލުތަކާއެކު އެ މައްސަލަ ހައްލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެއެވެ. ހޯމަ ދުވަހުގެ ޓެސްޓުގައި ބޫސްޓަރު ކަނޑަށް ތިރިކުރަން މަސައްކަތްކުރާއިރު، މަތީ ބައި ކަމަށްވާ ސްޓާޝިޕް މަސައްކަތްކުރާނީ ޗިލީ ކައިރިން ޕެސިފިކް ކަނޑަށް ކޮންޓްރޯލާއެކު ތިރިކުރުމަށެވެ. މިއީ ރޮކެޓެއްގެ މަތީ ބައި އަލުން ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި ކޮންޓްރޯލާއެކު ތިރިކުރަން މަސައްކަތްކުރާ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.
ދުނިޔޭގެ ވައިގެ ފަށަލައިގެ ތެރެއަށް އަނބުރާ ވަންނައިރު، ސްޓާޝިޕް 2،500 ޑިގްރީ ފެރެންހައިޓް (1،370 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް) ގެ ހޫނުމިނަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެއެވެ. ޕްރޮފެސަރު ގޮންޒާލޭޒް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އޯބިޓަލް ދުވެލީގައި އަނބުރާ ވަންނައިރު ހޫނުމިން މާ ބޮޑަށް މައްޗަށް ދާނެތީ، ރޮކެޓްގެ ބޭރުގައި ލާފައިވާ ހީޓް ޝީލްޑްގެ ފެންވަރު މި ފްލައިޓުން ވަޒަންކުރެވޭނެއެވެ. މީގެ ކުރީގެ ފްލައިޓްތަކުގައި ހީޓް ޝީލްޑް އަނދާފައިވާ މަންޒަރު ފެނިފައިވާތީ، މިއީ ސްޕޭސްއެކްސް އިން ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ބުނުއްވިއެވެ. އީލޮން މަސްކް ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ސްޓާޝިޕްގެ އާ ވާޝަން (ވީ3) އަކީ ފުރިހަމަޔަށް އަލުން ބޭނުންކުރެވޭނެ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްކަން މިހާރު ޔަގީންކުރެވެއެވެ.
ސްޓާޝިޕް ކާމިޔާބުވުމަކީ ނާސާގެ އެހީގައި ހަނދަށް މީހުން ފޮނުވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތަށްވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ކުރުމަށްޓަކައި، ޖައްވުގެ ތެރޭގައި އެއް ރޮކެޓުން އަނެއް ރޮކެޓަށް މައިނަސް 260 ޑިގްރީ ފެރެންހައިޓަށް (މައިނަސް 162 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް) ވުރެ ފިނިކޮށް ހުންނަ ތެޔޮ އެޅުމުގެ އުނދަގޫ މަރުހަލާތަކެއް ކަޑައްތުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. މިއީ ތާރީހުގައިވެސް އަދި މީގެ ކުރިން ކޮށްފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ހަނދަށް ކުރާ އެއް ދަތުރަށްޓަކައިވެސް، މިގޮތަށް އެތައް ފަހަރަކު ތެޔޮ އަޅަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
މި ޓެސްޓްތަކުގެ ސަބަބުން ޓެކްސަސްގައި ސްޕޭސްއެކްސްގެ މަރުކަޒު ކައިރީގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް ދަނީ އުނދަގޫތަކަކާ ކުރިމަތިވަމުންނެވެ. ބާރު އަޑުފަށްގަނޑާއި ލޮޅުންތަކުގެ ސަބަބުން ގެއްލުންވާ ކަމަށް ބުނެ ބައެއް އާންމުން ވަނީ ކޯޓަށް މައްސަލަވެސް ހުށަހަޅާފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އީލޮން މަސްކް އަމާޒުހިފާފައިވަނީ ދުވާލަކު އެތައް ފަހަރަކު ސްޓާޝިޕް އުދުއްސުމަށެވެ. މިކަމަށްޓަކައި ފްލޮރިޑާ އަދި ލޫއިޒިއާނާގައި އާ ލޯންޗް ޕެޑްތަކެއް ހެދުމަށް އެ ކުންފުނިން ދަނީ ރާވަމުންނެވެ. ލޫއިޒިއާނާގައި 100 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯންޗް ކޮމްޕްލެކްސްއެއް ހަދައި، ދުވާލަކު 30 އަށްވުރެ ގިނަ ފްލައިޓް އުދުއްސުމަކީ މަސްކްގެ އަމާޒެކެވެ.
ސްޓާޝިޕްގެ އޮޕަރޭޝަންތައް ފެށުމާއެކު، މިހާރު އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކުރާ ފެލްކަން 9 ރޮކެޓް ބޭނުންކުރުން މަދުކުރާނެ ކަމަށް ސްޕޭސްއެކްސް އިން ވަނީ ބުނެފައެވެ. ޖަރުމަނުގެ އެކްސޯލޯންޗް ކުންފުނީގެ ސީއީއޯ ރޮބަޓް ސްޕްރޯލްސް މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި، ފެލްކަން 9 ރިޓަޔާކުރުމުން ވިޔަފާރި އުސޫލުން ޖައްވަށް މުދާ ފޮނުވާ ކުންފުނިތަކަށް ދަތިތަކަކާ ކުރިމަތިވެ، އަގުތައް އުފުލިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ސްޓާޝިޕް މެދުވެރިކޮށް އެހެން ކުންފުނިތަކަށް ޖާގަ ވިއްކާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަމެއް ސްޕޭސްއެކްސް އިން އަދި ދީފައި ނުވާއިރު، މިއީ މުޅި ސިނާއަތަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.