02 Sep 2026, 21:00
ދުނިޔޭގެ އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ ކުޅިވަރުތަކަކީ ހަމައެކަނި ހުނަރު ދައްކާލާ މައިދާނެއް ނޫނެވެ. ވޭތުވެދިޔަ 15 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ކުޅިވަރާއި ވިޔަފާރި ގުޅިގެން އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން، އެތުލީޓުންނަށް ލިބޭ އާމްދަނީ ވަނީ އާދަޔާޚިލާފު މިންވަރަކަށް އިތުރުވެފައެވެ. ފޯބްސް މެގަޒިންގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މީގެ ކުރިން އެތުލީޓުންނަށް ލިބެމުން އައީ 10 ވަރަކަށް މިލިއަން ޑޮލަރު ނަމަވެސް، މިހާރު އެ އަދަދު ވަނީ ސަތޭކަ މިލިއަނުން ގުނާލެވޭހާ މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ. ޓީވީ ރައިޓްސްތަކާއި، ބޮޑެތި ކުންފުނިތަކުގެ ސްޕޮންސަޝިޕްތަކުގެ ސަބަބުން ކުޅިވަރުގެ މާލީ ނިޒާމު ވަނީ މުޅިން ބަދަލުވެފައެވެ. މި ބޮޑު ބަދަލުގެ އެންމެ ކުރީގައި ހުރީ ޕޯޗުގަލްގެ މަޝްހޫރު ފުޓުބޯޅަ ކުޅުންތެރިޔާ ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯއެވެ. އޭނާއަކީ ހަމައެކަނި ފުޓުބޯޅައިގެ ތަރިއެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ވެފައި ވަނީ އިންސާނީ ތާރީޚުގައި ވެސް އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ހޯދާ އެއް އަމިއްލަ ބްރޭންޑަށެވެ. މި އަހަރުގެ އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބޭ އެތުލީޓުންގެ ލިސްޓުގެ އެންމެ ކުރިން ޖާގަ ހޯދައި، ރޮނާލްޑޯ ވަނީ ކުޅިވަރުގެ މާލީ ތަޚުތު އަލުން ފަތަހަކޮށްފައެވެ. ސްޕޯޓްސް އިލަސްޓްރޭޓެޑް ފަދަ ކުޅިވަރު މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ރޮނާލްޑޯގެ މި ކާމިޔާބީއަކީ އެތުލީޓުންގެ އާމްދަނީއަށް އައިސްފައިވާ އިންގިލާބީ ބަދަލުގެ އެންމެ ފުރިހަމަ މިސާލެވެ.
ދެހާސްތޭރަ ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބޭ އެތުލީޓުންގެ ލިސްޓަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކަށް ބަލާއިރު، ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮންޓްރެކްޓުތަކާއި، ކްލަބް ޓްރާންސްފާތަކާއި، ސްޕޮންސަޝިޕްތަކުގެ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑެވެ. އެގޮތުން 2013 ވަނަ އަހަރު 78.1 މިލިއަން ޑޮލަރާއެކު ލިސްޓުގެ ކުރީގައި އޮތީ ގޮލްފް ކުޅުންތެރިޔާ ޓައިގާ ވުޑްސްއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ކެރިއަރުގެ އެންމެ ކާމިޔާބު ދުވަސްވަރުގެ ފަހުކޮޅެވެ. ނަމަވެސް، 2014 ވަނަ އަހަރު 105 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދައިގެން ބޮކްސިން ތަރި ފްލޮއިޑް މޭވެދާ ޖޫނިއާ ވަނީ އެތުލީޓުންގެ އާމްދަނީ އާ ހަރުފަތަކަށް ގެންގޮސްފައެވެ. މޭވެދާ ވަނީ 2015 ވަނަ އަހަރު މެނީ ޕެކިއާއޯއާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުން ލިބުނު ފައިސާއާއެކު 300 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީއެއް ހޯދައި، އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން މުގުރާނުލެވުނު ރެކޯޑެއް ގާއިމުކޮށްފައެވެ. މިއީ އެއް އަހަރު ތެރޭގައި އެތުލީޓަކަށް އެހާ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އަދި 2018 ވަނަ އަހަރު ކޮނާ މެކްގްރެގާއާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗާއެކު 285 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދައި މޭވެދާ އަނެއްކާވެސް ލިސްޓުގެ ކުރިއަށް އެރިއެވެ.
ކުޅިވަރު އެތްލީޓުންގެ މާލީ ރޭންކް --
ފުޓުބޯޅައިގެ ތަރިންނަށް ބަލާއިރު، ލިއޮނެލް މެސީ ވަނީ ބާސެލޯނާގެ ކޮންޓްރެކްޓާއެކު 2019 ވަނަ އަހަރު 127 މިލިއަން ޑޮލަރު އަދި ޕެރިސް ސެންޓް ޖާމެއިން (ޕީއެސްޖީ) ގައި ހުރެ 2022 ވަނަ އަހަރު 130 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދައިފައެވެ. ޓެނިސް ކުޅުންތެރިޔާ ރޮޖާ ފެޑެރާ 2020 ވަނަ އަހަރު 106.3 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދީ މުޅިންހެން ސްޕޮންސަޝިޕްތަކުންނެވެ. އޭނާއަކީ ޓެނިސް ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން މި ލިސްޓުގެ ކުރިއަށް އެރި ފުރަތަމަ ކުޅުންތެރިޔާއެވެ. އަދި 2021 ވަނަ އަހަރު ޔޫއެފްސީ ތަރި ކޮނާ މެކްގްރެގާ 180 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދީ އޭނާގެ ވިސްކީ ބްރޭންޑް ވިއްކާލައިގެންނެވެ. މިއީ ކުޅިވަރު ކުޅޭ އެތުލީޓަކު ދަނޑުން ބޭރުން އެއް އަހަރު ތެރޭގައި ހޯދި އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީއެވެ.
މި ހުރިހާ ރެކޯޑުތަކެއް މުގުރާލުމަށްފަހު، ރޮނާލްޑޯގެ މާލީ ދުވެލި ހަލުވިވެގެން ދިޔައީ ސައުދީ ޕްރޯ ލީގުގެ އަލް ނަސްރަށް ބަދަލުވި ހިސާބުންނެވެ. އެގޮތުން 2023 ވަނަ އަހަރު އަލް ނަސްރާ ގުޅުމާއެކު އޭނާގެ އާމްދަނީ 136 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އެރިއެވެ. އޭގެ ފަހުން 2024 ވަނަ އަހަރު ސައުދީ އަރަބިއްޔާގައި ފުރިހަމަ އަހަރެއް ހޭދަކުރުމަށްފަހު، އޭނާގެ އާމްދަނީ ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ދެގުނަ އިތުރުވެ، 260 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރައިފައެވެ. ސައުދީ ޕްރޯ ލީގުން ފުޓުބޯޅައަށް ކުރަމުންދާ ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ފުޓުބޯޅައިގެ މުސާރަތަކަށް ވަނީ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެވެ. މި ކުރިއެރުން 2025 ވަނަ އަހަރުވެސް ދެމިއޮތްއިރު، އެ އަހަރު ރޮނާލްޑޯއަށް 275 މިލިއަން ޑޮލަރު ލިބުނެވެ. އަދި މި އަހަރު ރޮނާލްޑޯ ވަނީ 300 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީއެއް ހޯދައި، 2015 ވަނަ އަހަރު މޭވެދާ ގާއިމުކުރި ތާރީޚީ ރެކޯޑާ ހަމަކޮށްފައެވެ. މިއީ ރޮނާލްޑޯ ފޯބްސް ލިސްޓުގެ އެންމެ ކުރިން ޖާގަ ހޯދި ހަވަނަ ފަހަރެވެ.
ދަ ގާޑިއަން ފަދަ ނޫސްތަކުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ސައުދީ ލީގުގެ މި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ސަބަބުން ޔޫރަޕުގެ ބޮޑެތި ކްލަބްތަކަށް ވެސް ވަނީ މާލީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. ރޮނާލްޑޯގެ މި ކާމިޔާބީއާއެކު، އެހެން ކުޅުންތެރިންނަށް ވެސް މާލީ ގޮތުން ބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ހޯދުމުގެ މަގު ވަނީ ފަހިވެފައެވެ.
ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް 2026 ގައި ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ--
މި އަހަރުގެ ލިސްޓުގެ އެންމެ ކުރީގައި ރޮނާލްޑޯ އޮތީ ދެވަނައިގައި އޮތް ބޮކްސިން ކުޅުންތެރިޔާ ކެނެލޯ އަލްވަރޭޒްއަށް ވުރެ 130 މިލިއަން ޑޮލަރު ކުރީގައެވެ. ކެނެލޯއަށް ލިބިފައިވަނީ 170 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ. ރޮނާލްޑޯއަށް ލިބުނު 300 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ތެރެއިން 235 މިލިއަން ޑޮލަރަކީ ސީދާ އަލް ނަސްރުގެ ކޮންޓްރެކްޓުން ލިބުނު މުސާރައެވެ. ބާކީ 65 މިލިއަން ޑޮލަރަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި އޭނާ ހަދާފައިވާ ސްޕޮންސަޝިޕް އެއްބަސްވުންތަކާއި، ޑިޖިޓަލް މީޑިއާގެ ނުފޫޒާއި، ވިޔަފާރީގެ އެކި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުން ލިބުނު އާމްދަނީއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ސްޕެއިންގެ ދެވަނަ ޑިވިޝަންގެ ކްލަބެއް ކަމަށްވާ ޔޫޑީ އަލްމެރިއާގެ 25 ޕަސެންޓް ހިއްސާ ގަނެ، އެ ކްލަބަށް ކުރި އިންވެސްޓްމަންޓް ވެސް ހިމެނެއެވެ. ފޯބްސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ރޮނާލްޑޯގެ މި އާމްދަނީއަކީ ކުޅިވަރުގެ މާލީ ނިޒާމަށް އައިސްފައިވާ އާ ބަދަލުތަކުގެ ސާފު ހެއްކެކެވެ. ރޮނާލްޑޯގެ ޑިޖިޓަލް މީޑިއާގެ ނުފޫޒަށް ބަލާއިރު، އޭނާއަކީ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން ފޮލޯކުރާ އެއް ފަރާތެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ބްރޭންޑްތަކުން އޭނާއާއެކު އެއްބަސްވުންތައް ހެދުމަށް ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ފައިސާ ހޭދަކުރެއެވެ. ޔޫޑީ އަލްމެރިއާގައި އޭނާ ކުރި އިންވެސްޓްމަންޓާ ގުޅޭ ގޮތުން ރޮނާލްޑޯ ބުނި ގޮތުގައި، އޭނާގެ އަމާޒަކީ ފުޓުބޯޅައިގެ ދަނޑުން ބޭރުގައި ވެސް ކުޅިވަރަށް ޚިދުމަތްކުރުމެވެ. މި ފަދަ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ސަބަބުން، ކުޅުން ހުއްޓާލުމަށްފަހު ވެސް އޭނާއަށް ދާއިމީ ގޮތެއްގައި އާމްދަނީ ލިބޭނެ މަގު ވަނީ ފަހިވެފައެވެ.
ފޯބްސްގެ މުއްސަނދިންގެ ލިސްޓުގެ އެންމެ ކުރިން ހަ ފަހަރު ޖާގަ ހޯދުމާއެކު، ރޮނާލްޑޯ ވަނީ ބާސްކެޓްބޯޅައިގެ ލެޖެންޑް މައިކަލް ޖޯޑަން ހަދާފައިވާ ރެކޯޑާ ހަމަކޮށްފައެވެ. މައިކަލް ޖޯޑަން ވެސް ވަނީ ހަ ފަހަރެއްގެ މަތިން މި ލިސްޓުގެ އެންމެ ކުރިން ޖާގަ ހޯދައިފައެވެ. މިހާރު ރޮނާލްޑޯއަށް ވުރެ ކުރީގައި އޮތީ 11 ފަހަރު ލިސްޓުގެ އެންމެ ކުރިން ޖާގަ ހޯދި ޓައިގާ ވުޑްސް އެކަންޏެވެ. ކުޅިވަރުގެ އިގުތިސާދު އާ ހަރުފަތްތަކަކަށް ދަތުރުކުރަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، އުމުރުން ދުވަސްވީ ނަމަވެސް އެންމެ މަތީ ފަންތީގައި ކުޅެ، މާލީ ގޮތުން ބޮޑެތި ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދިދާނެކަން ރޮނާލްޑޯ ވަނީ ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ. ކުޅިވަރުން އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ނަމޫނާއަކީ އަދިވެސް އޭނާ ކަމަށް ފޯބްސްއިން ބުނެއެވެ. އޭނާގެ މި ކާމިޔާބީއަކީ ހަމައެކަނި ފުޓުބޯޅަ ދަނޑުމަތީގައި ދައްކާ މޮޅު ކުޅުމުގެ ނަތީޖާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ އޭނާގެ ނަމާއި ބްރޭންޑްގެ އަގު ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ހިފަހައްޓައި، ވިޔަފާރީގެ ރޮނގުން ގެންގުޅޭ ހަރުދަނާ ވިސްނުމުގެ ނަތީޖާއެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް ރޮނާލްޑޯގެ މާލީ ކާމިޔާބީތައް އިތުރުވެ، ޓައިގާ ވުޑްސްގެ ރެކޯޑާ ގާތްކުރާނެ ކަމަށް މާލީ ތަޖުރިބާކާރުންނާ ހަވާލާދީ ފޯބްސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ. އޭނާގެ ކޮންޓްރެކްޓްގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ދެން ނިންމާ ނިންމުމަކީ ކުޅިވަރުގެ މާލީ ދުނިޔެއިން ވަރަށް ގާތުން ބަލާނެ ކަމެކެވެ.