21 May 2026, 11:11
އިނގިރޭސިވިލާތް (ޔޫކޭ) އަށް އެތެރެކުރާ ކާބޯތަކެތީގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ މަހުގެ ބާވަތްތަކުން ޑިއުޓީ ކަނޑާލުމަކީ ލިބުނު ކުރިއެރުމެއް ނަމަވެސް، ރާއްޖެއަށް އެންމެ މުހިންމީ ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ލުއިތަކެއް ހޯދުން ކަމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ހުންނެވި ރާއްޖޭގެ ކުރީގެ ސަފީރު ޑރ. ފަރަހަނާޒް ފައިސަލް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
އިއްޔެ އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ގެނައި މި ބަދަލަކީ ހަމަ އެކަނި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު މަހަށް ދިން ލުޔެއް ނޫނެވެ. މިއީ ވަކި އުސޫލެއްގެ ތެރެއިން ހުރިހާ ގައުމަކަށްވެސް ހުޅުވާލައިގެން ވަގުތީ ގޮތުން އެ ގައުމުން ދިން ލުޔެކެވެ.
ނަމަވެސް ދިވެހި ސަރުކާރުން ބުނަމުން އަންނަނީ މިއީ މަޝްވަރާކޮށްގެން ހޯދި ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ކަމަށާއި މީގެ ހެޔޮ އަސަރު ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް ކުރާނެ ކަމަށެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތަށް އެތެރެކުރާ ކާބޯތަކެތީގެ ގިނަ ބާވަތްތަކަކުން ޑިއުޓީ ކުޑަކުރިއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ މަސް ހިމެނުމަކީ އުފާކުރައްވާ ކަމެއް ކަމަށް ފަރަހަނާޒް ވިދާޅުވިއެވެ.
ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދުގައި ފަތުރުވެރިކަމަށްފަހު އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށް، ޔޫރަޕާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބާޒާރަކީ ވަރަށް މުހިންމު މާކެޓެކެވެ. އެހެންކަމުން، މިފަދަ ލުއިތަކުގެ ސަބަބުން ދިވެހި މަސްވެރިންނަށާއި ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ކުރު މުއްދަތެއްގައި ފައިދާތަކެއް ކުރާނެއެވެ.
ފަރަހަނާޒް ރޭ ކުރެއްވި ޓުވީޓެއްގައި ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އިނގިރޭސިވިލާތުން ޑިއުޓީ ކަނޑާލުމުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ވިޔަފާރިތަކަށް ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ވާދަވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވުމެވެ. މިގޮތުން، ވަކި މުއްދަތަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ބައެއް މުދަލުން، ހާއްސަކޮށް އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ މަރުހަލާތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ތަކެތިން އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީ ކަނޑާލުން ނުވަތަ ކުޑަކުރުން މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ހިމެނެއެވެ.
މިއީ ރާއްޖެއަށް އެކަނި ހާއްސަކޮށްގެން ދިން ލުޔެއް ނޫން ކަމަށާއި، މިއީ ޝަރުތު ހަމަވާ ހުރިހާ ގައުމަކުން އެތެރެކުރާ މުދަލަށްވެސް އާންމުކޮށް ދީފައިވާ ވަގުތީ ލުޔެއްކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތުން ވިލާތުގެ އިއްތިހާދުން ވަކިވުމަށްފަހު، އެ ގައުމުގެ އަމިއްލަ ވިޔަފާރީގެ ސިޔާސަތުތައް އެކުލަވާލަމުންދާއިރު، މިފަދަ ޑިއުޓީ ސަސްޕެންޝަންތަކަކީ އެ ގައުމުގެ އެތެރޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަން ކުރިއެރުވުމަށް ބޭނުންކުރާ އާންމު އުކުޅެކެވެ.
ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށް މިއީ ވަގުތީ ފައިދާތަކެއް ކުރާނެ ކަމެއް ނަމަވެސް، ފަރަހަނާޒް ވިދާޅުވީ ސަރުކާރަށް އޮތް ހަގީގީ އިމްތިހާނަކީ މި ވަގުތީ ލުއިގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ދެން ވާނެ ގޮތަކާމެދު ވިސްނުން ކަމަށެވެ. މި ވަގުތީ ލުއީގެ މުއްދަތު ހަމަ ވަނީ 2028 ނިޔަލަށެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސަރުކާރަށް އޮތް ހަގީގީ އިމްތިހާނަކީ މި ވަގުތީ ލުއިގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު، ދިވެހި މަހުގެ އުފެއްދުންތަކަށް ދާއިމީ، ލަފާކުރަން އެނގޭ އަދި ހާއްސަ އިސްކަމެއް ދެވޭނެ ފަދަ ފުރުސަތުތަކެއް ހޯދުމެވެ.
ރާއްޖެއިން ޔޫރަޕާއި އިނގިރޭސިވިލާތަށް އެކްސްޕޯޓުކުރާ މަހުން ގާތްގަނޑަކަށް 20 އިންސައްތައިގެ ޑިއުޓީއެއް ނަގަމުންދާތީ، އެކަމަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދުމަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިންނާއި މަސް އެކްސްޕޯޓުކުރާ ކުންފުނިތަކުން އަބަދުވެސް ކުރަމުން އަންނަ އުއްމީދެކެވެ. އެހެން ގައުމުތަކާ ވާދަކުރާއިރު، ރާއްޖޭގެ ދޮށީގެ މަސްވެރިކަމަކީ ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި ގޮތަކަށް ކުރާ ކަމަކަށް ވިޔަސް، ބޮޑު ޑިއުޓީއެއް ދައްކަން ޖެހުމަކީ ބާޒާރުގައި އަގުގެ ގޮތުން ވާދަކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އެއް ހުރަހެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަސް އެންމެ ގިނައިން އެކްސްޕޯޓުކުރާ އެއް މަންޒިލަށް ވާއިރު، ޑިއުޓީ ނުނަގައި މަސް އެތެރެކުރެވޭނެ ދާއިމީ އިންތިޒާމެއް ހަމަޖެއްސުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ދަނީ އިނގިރޭސި ސަރުކާރާއެކު ގިނަ މަޝްވަރާތަކެއް ކުރަމުންނެވެ.
މިހާރު ލިބިފައިވާ ވަގުތީ ލުޔާއެކު، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މި މަޝްވަރާތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށް، ދިވެހި މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށް ދެމެހެއްޓެނިވި ކުރިއެރުމެއް ހޯދައިދިނުމަކީ ސަރުކާރުގެ ވިޔަފާރީގެ ސިޔާސަތުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ އިސްކަންދޭންޖެހޭ އެއް ކަންތައް ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ދެކެއެވެ.
ވަގުތީ ލުއިތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، ދާއިމީ އެއްބަސްވުންތަކުގެ ތެރެއިން ޔަގީންކަން ހޯދުމަކީ ދިވެހި އިގުތިސާދަށް އޭގެ އެންމެ ހެޔޮ ބަދަލު ގެނެސްދޭނެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. އެހެންކަމުން، މި ވަގުތީ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން ދާއިމީ އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ސަރުކާރަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ.