"ގިނަ މީހުންނަކީ އިހުސާންތެރިކަމާއި ހެޔޮކަންތައް ބަލައިގަންނާނެ ބަޔެއް ނޫނެވެ. ކުރާ ހެޔޮ އަމަލެއް ހަމައެކަނި ﷲގެ ފަރާތުން ދަރުމައާއި ސަވާބު އެދިގެން ކުރުމުން ހިތާމަކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. އެއްވެސް މީހެއްގެ ފަރާތުން ރުހުން ހޯދުމާއި ލޯބި ހޯދަން އުޅުމުން ހިތާމަކުރާނެ ދުވަހެއް އައިސްދާނެއެވެ. ވީމަ މީހުންގެ ރުހުމާއި ލޯބި ހޯދަން އަމަލުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ކުރާ ކޮންމެ ކަމެއް ހެއްދެވި ފަރާތަށްޓަކާ ކުރާށެވެ. އޭރުން ހިތަށް ހަމަޖެހުން ލިބޭނެއެވެ."

***

ކާރު ދުއްވަން އިން މުރުތަސިމް އަށް މަގަށް ވުރެ ގިނައިން ބެލެނީ ފަހަތު ސީޓުގައި އިން އަހެދްއަށެވެ. ލޯގަނޑުން ބަލައިލާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އަހެދް ވެސް ލޯ އަޅާލައެވެ. ޖޫރީ އަށް ފާހަނގަ ވަމުން ދިޔަ ކަންތައް އަލްބާން އަށް ކިޔައިދޭ ހިތުން ހުރީ ކެތްމަދުވެފައެވެ.

އެ ގެއަށް ކައިރި ކުރުމުން ޖޫރީ އަވަސް އަވަހަށް ދުވެފައި އެތެރެޔަށް ދިޔައީ އަހެދް އާއި މުރުތަސިމް އެކަނި ކޮށްލުމަށެވެ. އެއްވަރެއްގައެވެ. ދެމީހުން އެކީ ހިނގާފައި ވަދެގެން އައި އިރު އެއްވެސް ވާހަކަ އެއް ދެމެދުގައި ބަދަލު ނުވިޔެއްކަމަކު ދެ މީހުންގެ ހިތުގައި ވެސް އުފެދެމުން ދިޔައީ ގާތް ގުޅުމެކެވެ.

" މިއީ ކޮން ދެކުދިންނެއް؟މުރުތަސިމް އާއި އަންހެނުން ދޯ...." ސަހަރްގެ އެ ސުވާލުން އެންމެން ސިއްސުވާލިއެވެ.

"ނޫނޭ. އަދި މުރުތަސިމް މީހަކާ ނީދޭ. އެކަމަކު ސަހަރް ތި ދިނި ވަރަށް މޮޅު ޚިޔާލެއް...." މުޅި ތަނަށް ވެރިފައި އޮތް ހަމަހިމޭންކަން ކަނޑުވާލީ އައްޒަހްރާއެވެ. ސަހަރް ކުޑަކޮށް ރަކިވެފައި ހުއްޓަސް އަވަހަށް މުރުތަސިމް އަށް މަގު ދެއްކީ ފިރިހެނުން ތިބި ބަޔަށެވެ. އަހެދް ލަދުވެތި ހިނގުމެއްގައި އައިސް އިށީނީ އާސީނާ އާއި ޖެހިގެން އިން ސޯފާގައެވެ.

" ހުސް އަންހެން ކުދީންނެއްނު...މޫނު ނަގާލިޔަސް އޯކޭ ވާނެ..." އަހަދް ގެ މޫނު ބަލައިލަން ބޭނުންވެފައި ހުރިވަރުން ސަހަރް އަށް ބުނެވުނެވެ.

" އައިމް ޖޫ. ކުޑަބެ ދައްކާތަ ޖޫގެ ވާހަކަ؟" ޖޫރީ އަވަސް އަވަހަށް ތަން ހަދައިލީ މައިރާ ގާތު އިށީނުމަށެވެ.

"އާނ. ޖޫ ތީ ކުޑަބެ ގެ ފޭވް އެއް ދޯ....." ޖޫރީ އަތުގަ ހިފާލަމުން މައިރާ ބުނެލީ ލުއި ހިނިތުންވުމަކާއެކީއެވެ. މައިރާގެ އެ ހިނިތުންވުމުން އެކަނިވެސް އެ ހިތުގެ ސާފުކަން ހާމަވެއެވެ. ޖޫރީ އަށް ބަސްހުއްޓުން އަރާފައި ހުރެވުނީ މައިރާގެ ލޮލަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. ޖޫރީ ބަލަހައްޓައިގެން ހުރުމުން މައިރާ ލަދުން ހަލާކުވާވަރުވިއެވެ.

"ޖޫރީ....." މާހްޒަބީން ޖޫރީ ގައިގާ ކޮށްޓާލަމުން ބުނެލީ އެހެން މީހަކަށް އަޑު ނީވޭނޭހެންނެވެ.

އަހަދް މޫނު ނަގާލުމުން ސަހަރް އަށް ވެސް ހުރެވުނީ އެ ރީތި ކަމަށް ހިތުން ތަޢުރީފްކޮށްލަ ކޮށްލައެވެ.

" ފިރޯޒާގެ ކުއްޖެއް ދޯ.....ވަރަށް ވައްތަރު...ކަޝްމީރީ އަކާ ހަމަ ވައްތަރީވެސް " ސަހަރް އަށް ވަގުތުން ދެނެގަނެވުނެވެ. ފީރޯޒާ އަކީ އެހާ ގާތް އެކުވެރިޔަކަށް ނުވި ކަމުގައިވިޔަސް ސަހަރް އަށް ވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ދެކެ ފަރިތަ ވެފައި ވާތީއެވެ. އަހެދް އެގެޔަށް އައިސް އުލޭ ސަބަބު ކުރުގޮތަކަށް ސަހަރްއާއި ހިއްސާކުރެވުނެވެ.

އަހެދް ގެ މޫނަށް ރަތުގެ ހުރިހާ ކުލައެއް ވެރިވެގެން ދިޔައެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސު ލަދުވެސް ގަންނަމުންދިޔައީ އައްޒަހްރާ ހަމަދަރުދީ ވެގެން އެ ގޭގައި ބަހައްޓާމީހެއްގެ ގޮތުގައި މީހުންނަށް ހީކުރެވިދާނެތީއެވެ. އަހެދް މޫނު ނެގުމުން އިތުރަށް ގަޔާވެ ސޯފޯ އަހެދް ގެ ގައިގާ އޮޅުލައިގަތެވެ. އުނދަގޫވެފައި އަހެދް އަށް ހުރެވުނު ކަމުގައިވިޔަސް ކެތްކޮށްލައިގެން ހުންނަން މަޖުބޫރުވިއެވެ. ސޯފީ ގެ އަތުން ކުދި ގޯނާތައް ކުރަމުންދިޔައީ ވަރަށް ލޯބިންނެވެ. އާސީނާ ހުއްޓުވަން އުޅުނު ނަމަވެސް ސޯފީ ބޭނުންވީ އަހެދް ކައިރީ ހުރުމަށެވެ.

"ވަރަށް ގުޅޭ. ޕާލް ސެޓެއްދޯ. މައި ވަރަށް ނާޅާނެ ގަހަނާ އެއް.....ގަދަކަމުން ގިނަ ފަހަރު އަޅުވަން ޖެހޭނީ..." މައިރާ ގައިގާ އަޅުވާފައިވާ ގަހަނާތަށް ރީތިކަމުން ސަހަރް ހުރީ ހެވި ފައެވެ.

"މައި އަށް އެކަމް ވަރަށް ރީތި މި ސެޓް. އެހެން ނޫނަސް ޒަވީ މަންމަ އެހާ ލޯބިން ދިނީމަ..." އައްޒަހްރާގެ އަތުގައި މައިރާ ފިރުމައިލީ ވަރަށް ހިތްހެޔޮ ކަމާއެކުއެވެ.

އެ ގަހަނާ ސެޓުގެ ފުރިހަމަކަމުން އަހަދްގެ ލޯ އެއިން ވަކިވާގޮތެއް ނުވިއެވެ.ހިތް އެދެމުން ދިޔައީ އެފަދަ ގަހަނާ ސެޓެއް އޭނައަށްވެސް ލިބުމުވެ.

" ޒަވީ މަންމަ އެއް ނޫނޭ ދެން ކިޔަންވާނީ....މަންމަ ކިޔަންވާނީ..." މައިރާ އާއި ދިމާކޮށްލުމުގެ ރާގުގައި ސަހަރް ބުނެލި ވަގުތު އެންމެނަށްވެސް ހެވުނީ މައިރާ ލޯ އަޅާލި ގޮތުންނެވެ.

" ވަރަށް ގުޅޭ ޔޯ ގްރީން އައިސް އާ. ލެންސް ލައްވާފަ ތަ އެއީ..." ޖޫރީ އަށް ނުހުރެވިގެން އަހާލެވުނެވެ. އައްޒަހްރާ ގެ ތޫނު ލޯ އަލާލި ނަމަވެސް ޖޫރީ ހުރީ އެއީ އަސްލު ލޮލުގެ ކުލަތޯ ބަލަން ބޭނުންވެފައެވެ.

"ނޯ. އެއީ ހަމަ ރިއަލް ކަލާ...." ލަދުން ހުރެ ނަމަވެސް މައިރާ ޖަވާބު ދިނެވެ. މައިރާގެ ރީތި ކަމަށް އެންމެން ކުރަމުން ދިޔަ ތައުރީފުން އަހެދްއަށް އޭނާ ބާކީވާ ކަމުގެ އިހުސާސް ވަމުން ދިޔައެވެ. އަދި އައްޒަހްރާގެ ސަމާލުކަން މައިރާ އަށް ހުރުމުން އެކަމާވެސް އުނދަގޫވިއެވެ.

"އެހެންވީމަ ކުޑަބެ އާއި މައިރާ ދައްތި އަށް ލިބޭނީ ވަރަށް ލޯބި ބޭބީ އެއް...." ޖޫރީ ގެ ހިތުގައި އޮތް ވާހަކަ ބޭރުކުރެވުނެވެ.

" ޖޫރީ މީ ބޮޑު މާމަ ގަނޑެއް...." މާހްޒަބީން ޖޫރީގެ ކޮލުގައި ވިކާލިއެވެ. ހަގީގަތުގައި އެ އަނގަ މަޑުންލައިގެން ހުރުމަށް އިންޒާރެއް ދޭފަދަ މަޖާ ގޮތަކަށެވެ.

" އިންޝާﷲ. ޖޫރީ ތިބުނީ ހަމަ އެންމެ ރަނގަޅު ވާހަކަ. މާމަ ދަރިއެއް ލިބުމުގެ ނަސީބު އަވަހަށް ދެއްވާށި...."

"އާމީން.........."އެ ދުޢާ އަށް އާމީން ކީ އަޑި އިވުނީ ފަރުދާގެ އަނެއް ފަޅީންނެވެ.

" އަހަރުމެން ދައްކާ ހުރިހާ ވާހަކައެއް އަޑުއަހައިގެން ދޯ މިތިބެނީ. އެހެންވިއްޔާ ބުނެބަލަ ކައިވެނި ކުރަނީ ކޮން ދުވަހެއްގަތޯ....." ސަހަރް ފަރުދާ އާއި ކައިރި ވެފައި އަހައިލީ ވަރަށް އުފާވެފައި ހުރެއެވެ. މައިރާ އިސްޖަހައިލައިގެން އިނީ ލަދުން މަރުވާވަރުވެފައެވެ. އަދި ޒަވިޔާ އަށް ވާނޭ ވަރު ވިސްނައިގަނެވިފައި ކުޑަކޮށް ހެވުނެވެ.

" މާދަން ވެސް އޯކޭ ކަމަށް ވަނީ މިކޮޅުން.....ވީހާވެސް އަވަސް..." އަލްބާން ގެ އަޑު ޖެހުމުން އެންމެންގެ ހިނި ފަޅައިގެންދިޔައެވެ.

ދެފަރާތުން ބަދަލު ކުރަމުން ދިޔަ ވާހަކަތަކުން ނިންމީ ދެން އަންނަ ހަފްތާ އަކަށް ކައިވެނި ހަމަޖެއްސުމަށެވެ. އަދި މައިރާ އާއި ޒަވިޔާ އެދެނީ އެހާ ބޮޑު ވަލީމާ އެއް ނުބޭއްވުމަށް ނަމަވެސް ދެ ފަރާތުގެ އާއިލާއިންވެސް ދެކެނީ މާލީ ތަނަވަސްކަން އެހާ ލިބިފަިއވީ އިރު ވީހާވެސް ގިނަ މީހުން ބައިވެރި ވާނޭހެން ބޮޑު ވަލީމާއެއް ބޭއްވުމަށެވެ. ކައިވެނި ހަފްލާ ގައި ދެފަރާތުގެ އާއިލާ އާއި ގާތް މީހުން ބައިވެރިވާނޭ ގޮތަށެވެ. ރަން ކިޔާ އަދަދުވެސް މައިރާ ހާމަކުރީ ޒަވިޔާ އާއި ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅުނު އަހަރުގެ އަދަދަށެވެ. އެއީ 2020އެވެ.

***

އެރޭގެ ކެއުން އިންސާފު ކުރެވިފައިވަނީ އެންމެ ފުރިހަމައަށެވެ. ޚާދިމާއިން އަތް ގާތް ކޮށްލަދޭން ތިބި އިރު އެ ކާ މޭޒުމަތި ހީވަނީ ގަނޑުވަރެއްގެ ސުފުރާހެންނެވެ.

"މައި ބުނި އިންޑިޔަން އޭ އައްޒަހްރާ އަށް މީރު ވާނީ....އެހެންވެ މިރޭ މި ޚާއްސަ ކުރީ އައްޒަހްރާއަށް...." ސަހަރް ކާމޭޒު ދޮށުގައި އިށިނދެލަމުން އައްޒަހްރާ އަށް ނަޒަރެއް ދިނެވެ.

" ސުބްޙާނައްﷲ. މީ މުޅި އިންޑިޔާއެއްނު މިއޮތީ ގެނެސްދީފަ....." އައްޒަހްރާ އުފާވީ ސަހަރްގެ މެހުމާންދާރީގެ ފުރިހަމަ ކަމުންނެނެވެ.

އަހަދް އާޝޯހުވެފައި ހުރީ މުޅި ތަން ތަން ހޯދުމަގައެވެ. ނަމަވެސް ސޯފީ މޫނާއި ކުޅޭވަރުން އުނދަގޫވިއެވެ.

" ސޯފީ ވަރަށް އެނޯޔި ކުރޭދޯ އެބަ....." އާސީނާ އަހައިލީ އަހެދް އަށް އުނދަގޫ ވަނީ ބާއޭ ހިތަށް އަރާފައެވެ.

"ނޫނޭ. އިޓްސް ކިއުޓް. އުނދަގުލެއް ނުވޭ...." އަހެދް ދޮގު ހެދިއެވެ. ހަގީގަތުގައި ސޯފީ އުރުން ފައިބަންދެން ކެތްމަދުވެފައި ހުރެވުނީ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ހަގީގަތް އެގޮތައް ހާމަކުރަން އެނެމެންގެ ތެރޭގައި ބޭނުންނުވަނީއެވެ.

މާހްޒަބީން އާއި ޖޫރީ މައިރާ އާއި އެކި ސަމާސާ ވާހަކތައް ހިއްސާ ކުރުމުގައި ތިއްބެވެ. އާސީނާ ވެސް އެވާހަކައިގައި ބައިވެރިވި އިރު އަހެދް ބާކީ ވެފައި ހުރީ ސޯފީ އާއި އެކީ އެވެ. ސޯފީ ކުރާ ނުސިޔާނު ގޯނާ ތަކުން ސަލާމަތް ނުވެފައި ހުރެވުނީ އެވެ.

" މަންމީ. ޓޮއިލެޓް ޓައިމް....." ސޯފީ އާސީނާ އަށް ގޮވާލިއެވެ. އެކަމަކު ފާޚާނާ އަށް ދާންވެސް ބޭނުންވެފައި ހުރީ އަހެދް އާއި އެކީ ކަމުން އަހެދް އެންމެ ފަހުން އެއްބަސްވެލިއެވެ. އެހާ ބޮޑާހޭކުމުން އައްޒަހްރާ ކުރިމަތީވެސް ނޫނެކޭ ބުނަން ފަސްޖެހެވުނީއެވެ.

ޚާދިމާއެއްގެ އެހީގައި ފާޚާނާއަށް މަގު ދައްކައިދިނެވެ. ހަމަ އެވަގުތު ކައިލް ވެސް ފާޚާނާ އިން ނިކުންނަނީ އެވެ.

" ބައްޕީ...." ސޯފީ އެ މައުސޫމު އަޑުްނ ގޮވާލީ ވަރަށް ލޯބިންނެވެ.

ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގިފައި ކައިލް އަށް ހުރެވުނެވެ. އަހެދް ގެ މޫނު ފޮރުވިފައި ނެތުމުން އެ މޫނަށް އަރަމުން ދިޔަ ކުލަވަރުވެސް ހާމަވިއެވެ.

" މަރެއް ނުވޭ ދޯ އެހެންވީމަ....." އަހެދް ބުނެލީ ވަރަށް ފާޑަކަށެވެ. ކައިލްގެ ހިތް ހީވީ ކަރަންޓު ޖެހުނުހެންނެވެ. އެފަދަ ބަހެއް އަހެދް ގެ ދުލުން ބޭރުވުމުން ހަމަ ހައިރާންވިއެވެ. އަދި ސޯފީ ކުރިމަތީ އެ ފާޑަށް ވާހަކަ ދެއްކުމުން ވަރަށް ރުޅިވެސް ގަދަވިއެވެ. އަވަހަށް ސޯފީ ނަގައި އުރާލައިގެން ކައިލް ދިޔައީ އެއްވެސް ރައްދެއް ނުދީއެވެ. ސޯފީ އަށް ކީ އެއްޗެއް ރޭކާނުލި ކަމުގައި ވިޔަސް އެ ކުޑަ ހިތަށްވެސް ކަމެއް ގޯސްކޮށްވެއްޖެކަން އިހުސާސްކުރެވުނެވެ.

"ކޮބާ ސޯފީ...." އައްޒަހްރާ އަހައިލިއެވެ.

"ކައި އާއި ދިމާވެގެން..... ކައިލް އާއި އެކީ ދިޔައީ....." އަހެދް ގެ އަނގައިން ކައިލްގެ ނަން އެހާ ގާތް ކޮށް ބޭރުވިކަން އަމިއްލަ ނަފްސަށް އެނގުންވީ ބުނެވުނު ފަހުންނެވެ. ނަމަވެސް އެހެން އެކަކަށްވެސް އޭގައި އަޅައިގަންނަ ކަމެއް ނުވިސްނުނެވެ. ޖޫރީ އަށް ފިޔަވައެވެ. ޖޫރީ ލޯ ކުޑަކޮށްލާފައި އަހެދް ގެ މޫނު ސްކޭން ކޮށްލައިފިއެވެ. އެވަގުތު އަހެދް ވެސް ޖޫރީއަށް ފިނި ހިނިތުންވުމެއް ދައްކައިލިއެވެ.

***

" ސިމް ކޮން ދުވަހަކުން ދެން ކައިވެންޏަކަށް ވިސްނަނީ...." ހުޝާމް ކެއުމުގެ ތެރެއިން ވާހަކަދެއްކިއެވެ.

" ކުރަންވީ. ރަނގަޅު ކުއްޖެއް ލިބުމުން..." ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގިފައި އިރުކޮޅަކު އިނދެލާފައި މުރުތަސިމް ބުނެލީ ރަކި ގޮތަކަށެވެ.

" ރަނގަޅު ކުއްޖެއް ނުލިބޭތަ އަދިވެސް..." އަލްބާން ލާނެތްގޮތަކަށް އެހީ އެލީޒީގެ ވާހަކައެވެ. މުރުތަސިމް އެކަމަށް އެއްވެސް ރައްދެއް ނުދީ ލޯ އަޅާލީއެވެ.

" އެހެރީނު އަހަދް. .މަންމަ ވަރަށް ގަޔާވާ ކުއްޖެކޯ އެއީ..." ޒަވިޔާރު ސަމާސާކޮށްލިއެވެ.

ކައިލް ވެސް އެވަގުތު ސޯފީ ގޮވައިގެން އައި ވަގުތު ކަމުން އަލްބާން އަވަހަށް ކައިލްގެ ޚިޔާލު ހޯދުމަށް އަވަސްވެގަތެވެ.

" ކައި. އަހަދް އާއި ސިމް ގެ ކައިވެނި ހަމަޖައްސަން މިހާރު ވާހަކަ މިދައްކަނީ.....ރަނގަޅުވާނެތަ؟" ވަރަށް މަޖާ ވެފައި ހުރެ އަލްބާން ހިއްސާކުރިއެވެ.

"ވަޓް...." ކައިލް ސިހޭގޮތްވިއެވެ.

ވިލްދާން އަށް އަހަދް އެއީ ކާކުކަން ނޭނގިފައި ހުރުމުން ހުޝާމް އެއީ ކާކުކަން ކިޔައިދިނެވެ. މާޒީގެ ހަނދާން ތައް ސިކުނޑިއަށް އުދަގޫކުރަން ފެށުމުން އަވަހަށް ފާޚާނާއަކަށް ދާން ޖެހޭ ކަމަށް ބުނެ ދިޔައެވެ.

އަހެދް އާއި މުރުތަސިމް ރުހޭކަން އެންމެނަށް ހާމަވިއެވެ. ކައިލް ގެ ހިތް ނުތަނަވަސް ވެފައި ހުއްޓަސް އެކަމާ ބެހޭގޮތުން އިތުރުު އެއްޗެއް ނުބުނެ ހުރީއެވެ. އެހެން ނޫނަސް ކައިލް ދެކޭގޮތުގައި އަހެދް އަށް އެއްވެސް ހިތް ބުރަކަމެއް ނެތުމުން އޭނާގެ ހަޔާތާއި މެދު ކައިލް ވިސްނާކަށް ނުވެސް ޖެހޭނެއެވެ. ކައިލް އަށް އޭނާގެ އެ ކުޑަކުޑަ އާއިލާ އެއީ ހުރިހާ އުފަލެކެވެ.

***

ގެއަށް ދާ ގަޑީ ޖެހިފައި ވުމުން އެންމެންވެސް ސަލާމް ބަދަލުކޮށްލަމުން ދިޔަ ވަގުތު ވިލްދާން ގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ އަހެދް އެވެ. ލޯ އެކަނި ފެންނަން ހުރި ނަމަވެސް އޭނާއަށް ފީރޯޒާގެ ހަނދާންތައް އާވިއެވެ.

" އަލްޙަމދްލިއްﷲ ވަރަށް އުފާވެރި ރެއެއް. ހަގީގަތުގައިވެސް މައިރާ އަށް ތިކަހަލަ އާއިލާ އެއް ލިބޭތީ މާތްﷲ އަށް ހަމްދުކުރަން..." ސަހަރްގެ ލޯ އުފާވެރި ކަރުނައިން ތެތްމާލިއެވެ.

"ސޯ ޑްރާމާ..." އަހެދް އަމިއްލަ އަށް ކުދި ކިޔައިލިއެވެ.

ޖޫރީ ވެސް މައިރާ ގައިގައި ބައްދާލުމަށް ފަހު ދެން ދިމާވާނެ ދުވަހަކަށް އިންތިޒާރު ކުރާކަމަށް ބުނެ އެނެމެނާ އެކީ ނިކުމެގެން އައި ވަގުތު އަލްބާން ގައިގާ ކޮއްޓާލައި ވަރަށް ގިނަ ވާހަކަ އެބަ އޮތް ކަމަށް ބުނެލީ ސިއްރުވެރިގޮތަކަށެވެ.

ނުނިމޭ