15 Jan 2024, 16:54
ވޮޝިންޓަން (15 ޖަނަވަރީ 2024): އެމެރިކާއިން ޔަމަނަށް ދޭ ހަމަލާތަކަކީ އެމެރިކާގެ ޤާނޫނު އަސާސީ އާ ޚިލާފަށް ރައީސް ޖޯ ބައިޑެން ކުރައްވާ ކަމެއް ކަމަށް ކޮންގްރެސްއިން ތުހުމަތުކުރުމާއެކު މިމައްސަލަ އެމެރިކާގެ އެތެރޭގައި ވަރަށް ހޫނުވެއްޖެއެވެ.
މިމައްސަލަ ހޫނުވެފައިވަނީ އެމެރިކާއަށް އެއްވެސް ގައުމަކާ ދެކޮޅަށް ހަމަލާއެއް ދެވޭނީ އަދި ހަނގުރާމަވެރި އަމަލެއް ހިންގޭނީ ނުވަތަ ހަނގުރާމައެއްވެސް ފެށޭނީ ކޮންގްރެސްގެ ހުއްދަ ލިބިގެންކަމަށް އެމެރިކާގެ ގާނޫނު އަސާސީގެ އެއްވަނަ ބާބުގެ އަށްވަނަ މާއްދާއާއި ދިހަ ވަނަ މާއްދާ ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ބުނާއިރު ކޮންގްރެސް ހުއްދައާ ނުލައި ތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ބައިޑެންގެ އަމުރަށް އެމެރިކާ ސިފައިން ޔަމަނަށް ހަމަލާތައް ދިނުމުންނެވެ.
މިމައްސަލާގައި އެމެރިކާގެ ގާނޫނު އަސާސީ އާ ބައިޑެން ޚިލާފުވެފައިވާ ކަމަށް ކޮންގްރެސްގައި އިދިކޮޅު ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ މެންބަރުން ވިދާޅުވާއިރު ވެރިކަންކުރާ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީގެ ދެ މެންބަރެއްކަމަށްވާ ޕްރަމީލާ ޖައިޕާލްއާއި ކޯރީ ބުޝްވެސްވަނީ މިމައްސަލާގައި ބައިޑެން ކުށްވެރި ކުރައްވައި ވާހަކަ ދައްކަވާފައެވެ.
ޔަމަނަށް އެމެރިކާ ހަމަލާތައް ދެނީ އެމެރިކާގެ އެހީގައި ޔަހޫދީ އިސްރާއީލުން ޣައްޒާގެ އާންމުންގެ ނަސްލު ނައްތާލުމަށް ހިންގާ ގަތުލުއާންމުތައް ހުއްޓުވުމުގެ ބޭނުމުގައި ޔަމަންގެ ހޫޘީ ޖަމާއަތުން އިސްރާއީލުގެ އާގުބޯޓުތަކަށް ހަމަލާދީ އިސްރާއީލަށް ދަތިކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާތީއެވެ. އެެމެރިކާގެ ހަމަލާތަކުގެ އަމާޒަކީ އިސްރާއީލުގެ އަނިޔާވެރިކަމާއި ގަތުލުއާންމުތައް ދިފާއު ކުރުމެވެ.
ހޫޘީންވަނީ އެމެރިކާއިން ޔަމަނަށް ދެނީ ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާތަކެއްކަމަށް ސިފަކޮށްފައެވެ. ހޫޘީން ބުނާގޮތުގައި އިސްރާއީލަށް ގެއްލުން ލިބޭ ކަމެއްކުރުމަކީ އެމެރިކާއަށް ކެތްކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އިސްރާއީލުގެ އާގު ބޯޓުތަކަށް ހޫޘީން ދޭ ހަމަލާތަކުގެ ރައްދުގައި އިސްރާއީލުގެ ޔަހޫދީންގެ ދިފާއުގައި އެމެރިކާ ޔަމަނަށް ބޮންއަޅައި ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލުތައް ހިންގާނެކަން މާކުރިންވެސް އެނގޭ ކަމަށާއި ނަމަވެސް އެމެރިކާ ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލުތައް ހިންގި ނަމަވެސް އިސްރާއީލުގެ އާގުބޯޓުތަކަށް ދޭ ހަމަލާތައް އެމެރިކާއަށް ނުހުއްޓުވޭނެކަމަށް ޙޫޘީން ބުނެއެވެ.
ހޫޘީންގެ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން އިސްރާއީލަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ވަރަށް ބޮޑެވެ. މީގެތެރޭގައި އިސްރާއީލުން ވެރިވެގަނެގެން އުޅޭ ފަލަސްތީނުގެ އީލާތުގެ ބަނދަރަށް ދާ އާގުބޯޓުތައް 50 އިންސައްތައަށް ދަށަށް ދިޔުމާއި ރަތްކަނޑުގެ މަގުން ސްވޭސް ކެނެލް ހުރަސްކޮށް އިސްރާއީލަށް ދާ އާގު ބޯޓުތަކުގެ މިސްރާބު ބަދަލުކޮށް ދެކުނު އެފްރިކާގެ ކޭޕް އޮފް ގުޑް ހޯފް ވަށާލައި ދާންޖެހުން ހިމެނެއެވެ.
ކޭޕް އޮފް ގުޑް ހޯފް ވަށާލައި ދާންޖެހުމުން ދަތުރުތަކުގެ މުއްދަތު ވަނީ އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުވެފައެވެ. މިއާއެކު ދަތުރުތަކުގެ އަގުވެސް އަށް ގުނަ އިތުރުވެގެން ދިޔުމުން އިސްރާއީލަށްވަނީ އެތައް ބިލިޔަން ޑޮލަރެއްގެ އިގްތިސާދީ ގެއްލުންތަކާ ކުރުމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.
ހޫޘީންގެ ހަމަލާތައް އަމާޒުކުރަނީ ހަމައެކަނި އިސްރާއީލުގެ އާގު ބޯޓުތަކަށް އެކަންޏެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ދަތުރުފަތުރަށް އޮތް ނުރައްކަލެއްކަމަށް ސިފަކުރެވޭކަށް ނެތެވެ. މިހާތަނަށް ހޫޘީންވަނީ އިސްރާއީލަށް ދަތުރުކުރާ ނުވަތަ އިސްރާއީލުގެ މަސްލަހަތު އޮންނަ 22 ބޯޓަކަށް ރަތްކަނޑާއި ބާބުލްމަންދަބް ސަރަހައްދުގައި ހަމަލާތައް ދީފައެވެ.
ޔަމަނަށް ހަމަލާދޭ އެމެރިކާ ބޯޓެއް
އެމެރިކާއާއި އިނގިރޭސިވިލާތަކީ އިސްރާއީލުގެ ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލުތަކާއި އިސްރާއީލުން ޣައްޒާގެ އާންމުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ގަތުލުއާންމުތަކަށް އެންމެ ބޮޑަށް ވާގިވެރިވާ ދެގައުމެވެ. ހޫޘީންގެ ހަމަލާތައް އަމާޒުކުރަނީ އިސްރާއީލުގެ ބޯޓުތަކަށް އެކަނި ކަމަށް ވިޔަސް އެމެރިކާއާއި އިނގިރޭސިވިލާތުން އެކަން ސިފަކުރަނީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ކަނޑުގެ ދަތުރު ފަތުރަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ އަމަލެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ހޫޘީންގެ ހަމަލާތަކާ ކުރިމަތިލުމަށްޓަކައި އެމެރިކާ އެކުލަވާލި ކަނޑުގެ ލަޝްކަރުގައި އިނގިރޭސިވިލާތްފަދަ އެމެރިކާއަށް ބަރޯސާވާ މަދު ޔޫރަޕްގެ ގައުމަކުން ނޫނީ ބައިވެރި ވެފައެއް ނުވެއެވެ. ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތައްކަމަށްވާ މިސްރާއި ސައޫދީ އަދި ޔޫއޭއީ ފަދަ ގައުމުތައްވެސްވަނީ ހޫޘީންނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާ އެކުލަވާލި ލަޝްކަރުގައި ބައިވެރިވުމަށް ދެކޮޅު ހަދާފައެވެ.
މިލަޝްކަރުގައި ބައިވެރިވާނެ ގައުމުތައް ނެތްއިރު މާލީ ގޮތުން ވަރަށް ދަތި ހާލަތެއްގައި އޮތް އަދި މިސަރަހައްދާ ވަރަށް ދުރުގައި އޮންނަ ގައުމެއްކަމަށްވާ ސްރީލަންކާ މިލަޝްކަރުގައި ބައިވެރިވުމުން މިކަމުގައި އެމެރިކާ އެކަހެރިވެފައިވާ މިންވަރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހާމަވެފައެވެ. ސްރީލަންކާފަދަ މާލީ ގޮތުން އިނދަޖެހިފައިވާ ގައުމެއް މިކަމުގައި އެމެރިކާއާ ބައިވެރިވާނީ އެމެރިކާގެ ފަރާތުން ލޯނެއް ނުވަތަ މާލީ މަންފާއެއް ލިބިގެން ނުވަތަ ލިބޭނެކަމުގެ ޔަގީންކަމެއް ދީގެންކަމަށްވަނީ ބެލެވިފައެވެ.
ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން ހޫޘީންގެ އަމާޒުތަކަށް ބޮންއެޅުމުގައި އިސްރާއީލު ހިމާޔަތް ކުރުމުގެ އިތުރުން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑެންގެ އަމިއްލަފުޅު ސިޔާސީ އެެހެން މަގްސަދެއްވެސް ހިމެނެއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ދަރިފުޅު ހަންޓާ ބައިޑެންގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ ކޮރަޕްޝަނުގެ ދައުވާގެ މައްޗަށް އެމެރިކާގައި ދެވިފައިވާ ސަމާލުކަން ކުޑަކުރުމެވެ.
ޔަނަމަށް ބޮންއެޅުމަކީ ހަންޓާ ބައިޑެންގެ މައްޗަށް އުފުލިފައިވާ ކޮރަޕްޝަނުގެ ދައުވާގެ ސަމާލުކަން ގެއްލުވާލުމަށް ބައިޑެން ކުރައްވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެމެރިކާގެ އިދިކޮޅު ރިބަޕްލިކަން ޕާޓީއަށް ނިސްބަތްވާ ބައެއް ކޮންގްރެސް މެންބަރުންވަނީ ތުހުމަތު ކުރައްވާފައެވެ.
ކޮންގްރެސްގެ ބައެއް މެންބަރުންވަނީ އެމެރިކާ ރައްޔިތުންގެ ޓެކްސް ފައިސާ ބޭނުންކޮށްގެން އެހެން ގައުމަކާ ދެކޮޅަށް ނިމުމެއް ނެތް ހަނގުރާމައެއް ފަށައި އެހެން ޤައުމެއްގެ އާންމުން މެރުމަކީ އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ވިދާޅުވެ މިކަން ބައިޑެން ކުރައްވަނީ އޭނާގެ ދަރިފުޅުގެ ކޮރަޕްޝަނުގެ އަމަލުތައް އެއް ފަރާތް ކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރައްވާފައެވެ.
ޙޫޘީންނާ ދެކޮޅަށް ބައިޑަން ދެއްވާ ހަމަލާތަކަކީ އިސްރާއީލަށް މަސްލަހަތު އޮންނަ ކަމަކަށްވާތީ ކޮންގްރެސް ގިނަ މެންބަރުން އެކަމަށް ތާއީދު ކުރެއްވި ނަމަވެސް ގިނަ މެންބަރުން ވަނީ ބައިޑަން ޔަމަނަށް ހަމަލާ ދެއްވަނީ އެމެރިކާގެ ގާނޫނު އަސާސީ އާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި މިކަމުގައި ބައިޑެންގެ އަމިއްލަ ސިޔާސީ މަސްލަހަތުވެސް އޮތްކަން ފާހަގަ ކުރައްވާފައެވެ.