28 Apr 2020, 22:21
ދުބައީގައި ބޭއްވި ގަލްފް ފުޑް އެކްސްޕޯއާ ގުޅޭ ދެ ޕޮޒިޓިވް ކޭސް ރާއްޖެއިން ފެނިފައިވާ ކަމަށް އެޗްޕީއޭގެ އެޕިޑޭމޮލޮޖިސްޓް ޑޮކްޓަރ އަފްޒަލް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
ގަލްފް އެކްސްޕޯ ބާއްވާފައި ވަނީ މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު 16 އިން 20 އަށެވެ. އެ އެކްސްޕޯ އަށް ރާއްޖެއިން ދިޔަ އެންމެން ރިޕޯޓުކުުރުމަށް އެޗްޕީއޭ އިން ވަނީ އެދިފައެވެ.
މިރޭ ދަރުބާރުގޭ، އެންއީއޯސީގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ނޫސްވެރިއަކު ކުރި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވީ، ދުބާއީ ފުޑް އެކްސްޕޯއާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއިން ފެނުނު ދެ ކޭސްއާއި ރާއްޖޭގެ އެހެން ކޭސްތަކާ ތަފާތު ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ވައިރަހުގެ އަލާމާތްތަކާއި ވައިރަސް ހަށިގަނޑުތެރޭ ފެތުރިގެން އަންނަގޮތާ ތަފާތުކަން ޑރ. އަފްޒަލް ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.
"ޔޫއޭއީގެ ފުޑް ކޭސްއާ ގުޅިގެން ދެ ކޭސް ފެނިފައިވޭ. އެ ދޭކޭސް އިން ވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ތަފާތު ވައްތަރެއްގެ ހިސްޓްރީ ނުވަތަ ޑިޒީސް ޕްރޮގްރެސްވެފައިވާ ގޮތުގައި ތަފާތު ކަމެއް ފެނިގެން، އަޅުގަނޑުމެން ބަލާލަން ބޭނުންވީ އެގޮތަށް ފުޑް އެކްސްޕޯ އިން އައި އިތުރު މީހެއްގެ ފަރާތުން ވައިރަހުގެ އަލާމާތްތަކެއް ފެނިފައިވޭތޯ [ބެލުމަށް]،"އެކްސްޕޯ އިން އައި މީހުންގެ ތެރޭގައި ވައިރަސް ޖެހުނު މީހަކު ހިމެނޭތޯ ސުވާލު ކުރުމުން ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވިއެވެ.
ދެ ސިނާރިއޯ އެއް!
އަފްޒަލް ވަނީ މިކަމުގައި ދެ ސިނާރިއޯއަކަށް ވާހަކަ ދައްކާފައެވެ. އެގޮތުން އެއް ސިނާރިއޯ އަކީ، އެ ދެމީހުން ދުބާއިން އައި އިރު، ކޮންމެވެސް އެހެން ބައްޔެއް ޖެހިގެން ރާއްޖެ އައިސް އެ ބަލިން ރަނގަޅުވުމަށްފަހު، އަނެއްކާ ކޮވިޑް19 ޖެހުނީ ކަމަށެވެ. ގިނަ ފަހަރު ބައްޔެއް ޖެހުމުގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ ދިފާއީ ނިޒާމް ބަލިކަށިވާނެ ކަމަށާއި އެއާއެކު އެހެން ބައްޔެއް ޖެހުމުން އެފެންނަ އަލާމާތްތައް ތަފާތުވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށް ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވިއެވެ. ދެވަނަ ސިނާރީއޯ އަކީ، އެ މީހުން ދުބާއިން އައި އިރުވެސް ކޮވިޑް ޖެހިފައި ހުރެ، އެއްފަހަރު ވައިރަހުން ރަނގަޅުވފައި އަނެއްކާޥެސް ވައިރަސް މުއްދަތަކަށް ހަށިގަނޑުގައި ހުރުން އެކަށެގެންވުން ކަމަށް ޑރ. ވިދާޅުވިއެވެ.
"މިސާލަކަށް ވެދޭނެ [ފުރަތަމަ ސިނާރިއޯ އަކީ] ދުބައިން އައި އައިރު އެހެން ބަލިމަޑުކަމެއްގައި މިކޮޅަށް އައިސް، އެ ބަލިން ރަނގަޅުވުން. ގިނަ ފަހަރު ބައްޔަކުން ރަނގަޅުވާއިރު، އެމީހާގެ ހަށިގަނޑުގެ އިމިއުނިޓީ ހުންނާނީ ދަށްވެފައި. އެފަދަ ހާލަތެއްގައި ހުއްޓާ އޭނައަށް މިކޮޅުން [ރާއްޖެއިން] ކޮވިޑް ޖެހުނީ. ހަގީގަތުގައި ދެބަލި ޖެހިގެން ފެންނަ މަންޒަރުގައި މި ފެންނަނީ. އޭނައަށް އެބަލި [ކޮވިޑް19] ޖެހިފައި، ވަރަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް ބަލީގެ އަސަރު ހުރި ކަމަށް. އެއީވެސް ސިނާރިއޯއެއް. ވެދޭނެ ގޮތެއް ހަމަ،" ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވިއެެެވެ.
ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމަށްފަހު މިކަން އިތުރަށް ސާފު ކުރުމަށް ޑރ. އަފްޒަލްއާ "ސަން" އިން އިތުރަށް ސުވާލު ކުރުމުން ވިދާޅުވީ، އާންމުގޮތެއްގައި 14 ދުވަހުން މުއްދަތެއް ވައިރަހުން ރަނގަޅުވުމަށް ނަގާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މި ކޭސްގައި އެމީހުން ދުބައި އައި އިރުވެސް ވައިރަލް އެހެން ބަލިިތަކުގެ އަލާމާތްްތައް ފެނިފައި އެބަހުރި ކަމަށެވެ. އަދި ކޮވިޑްގެ އަލާމާތްތަކަކީވެސް އެހެން ވައިރަލް ބަލިތަކުގެ އަލާމާތްތައް ކަމުން ސީދާ އެމީހުން އައި އިރު ކޮވިޑް ޖެހިފައި ހުރި ކަމެއް އަދި ސާފު ނުވާ ކަމަށް ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވިއެވެ.
"އެކްސްޕޯ އިން އައިރުވެސް ބަލި ކަމަށް ނުވަތަ އަލާމާތްތައް ހުރި ކަމަށް ހިސްޓްރީ އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފާހަގަ ކުރެވެނީ. އެހެންނަމަވެސް އެ މުއްދަތު ތެރޭ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ރަނގަޅުވެފައި، އަނެއްކާވެސް ބަލިވަނީ. ދެވަނަ ފަހަރަށް ބަލިވުމުގެ ތެރޭގައި ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓްވް ވަނީ. އޭގައިވެސް އުފެދިގެން އުޅޭ ސުވާލަކީ، މިހާ ދިގު މުއްދަތަކަށް ކޮވިޑް ޖެހިފައި ރަނގަޅު ނުވެ ހުރުންތޯ. ޝައްކު ކުރެވޭ އަނެއް ގޮތަކީ، ދުބާއި އިން ވައިރަލް އެހެން ބައްޔެއް ޖެހި، ރަނގަޅުވަން މުއްދަތު ނަގާފައި، ރަނގަޅު ނުވެ އުޅެނިކޮށް، ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވުން،،" އިތުރަށް މިކަން ސާފުކޮށްދެއްވަމުން ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވިއެވެ.
ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވީ، މިހާރު އެޗްޕީއޭ އިން ބަލަން ބޭނުންވަނީ އެފަދަ އަލާމާތްތައް އެކްސްޕޯ އަށް ދިޔަ އެހެން މީހުންގެ ފަރާތުން މީގެ ކުރިން ފެނިފައިވޭތޯ ކަމަށެވެ. އަދި އެފަދަ މީހުން ކުރިން ކޮވިޑް ޖެހިފައި ހުރިތޯ ބެލުމަށް ހަދާ ސީރިއޮލޮޖީ ޓެސްޓް ނުވަތަ އެންޓިބޮޑީ ޓެސްޓް ކުރާނެ ކަމަށް އަފްޒަލް ވިދާޅުވިއެވެ.
"މާލެއަށް ވައިރަސް ފެތުރިގަތީ އެކްސްޕޯއިން އައި މީހުންގެ ފަރާތުން ކަން ނުބެލެވޭ"
ޑރ. ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިހާރު މާލެ ތެރޭ ފެތުރިގެން އުޅެނީ ދުބާއި އެކްސްޕޯ އިން އައި މީހުންގެ ފަރާތުން ކަމެއްމެއް އަދި މިހާތަނަށް ނުބެލެވެއެވެ. ނަމަވެެސް މައުލޫމާތު ހޯދަމުންދާވަރަކަށް އެގޮތަށް ވުންވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމަށް ޑރ. އަފްޒަލް އެއްބަސްވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
"ކްލާސްޓާއެއްގެ ތެރޭ ނުހިމެނޭ. ސީދާ އެކްސްޕޯ އިން އައި މީހުންނާ ކޮންޓެކްޓްވި މީހުންނަކީ އެއީއޭ ސްޕްރެޑް ވުމުގެ [މާލެއިން ވައިރަސް ފެތުރުމުގެ އަސްލު ސަބަބު] ޕްރައިމަރީ ފޯކަސް އަކީ، އެކަހަލަ އެއްޗެއް ބުނުމަށް މައުލޫމާތެއް ލިބިފައެއް ނެތް. އެހެން ނަމަވެސް އެކަން އަޅޫގަނޑުމެން އެކްސްޕްލޯ ކުރާވަރަކަށް ފަހަރެއްގައި އެކަހަލަ ދިމާލަަކަށް ނުވަތަ އެކަމަށް އަލިއަޅުވާ ކަހަލަ މައުލޫމާތެއް ލިބިއްޖެ ނަމަ، ބުނެވިދާނެ މި ދިމާލުން [ދުބާއި އެކްސްޕޯ އިން] އައި ކަމަކަށްވެސް އޮރިޖިނަލީ،" މާލެއަށް ވައިރަސް ފެތުރިގަތީ ދުބާއި އެކްސްޕޯއިން އައި މީހުންގެ ފަރާތުންތޯ ސުވާލު ކުރުމުން ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވިއެވެ.
ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވީ، މިހާރު ވައިރަސް ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުުރުމަށް އެ މައުލޫމާތަކީ މުހިންމު މައުލޫމާތެއް ނޫންކަމަށެވެ. އަދި ދުބާއި އެކްސްޕޯއާ ގުޅުންހުރި ދެ ކޭސް ނިސްބަތްވަނީ ކޮން ކްލާސްޓާއަކަށްތޯ ޑރ. އަފްޒަލް ހާމައެއް ނުކުރައްވައެވެ.
މާލެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ވައިރަސް ފެނުނީ، މ. ޖަރީމާ ގޭގައި ދިރިއުޅެމުންދިޔަ 35 އަހަރުގެ އަންހެނެއްގެ ކިބައިންނެވެ. އެފަހުން މާލެއަށް ވަނީ ކޮމިއުނިޓީ ސްޕްރެޑެއް އައިސްފައެވެ. މިހާތަނަށް މުޅި ރާއްޖެއިން ވަނީ 250 ކޭސް ފެނިފައެވެ. އަދި ބައިވަރި ކްލާސްޓާތައް ހިމެނޭއިރު، އެ ކްލާސްޓާތަކުގެ އިންޑެކްސް ކޭސް ނުހޯދެއެވެ.