30 Jul 2019, 10:38
ކްރިމިނަލް ކޯޓްގައި ނުނިމި ދިގުލައިގެން ގޮސްފައިވާ 1910 މައްސަލައެއް އެބަ އޮތް ކަމަށް ޖުޑީޝަލް ސާވިސަސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ)އިން އެކުލަވާލި ރިޕޯޓަކުން ހާމަވެއްޖެ އެވެ.
ކްރިމިނަލް ކޯޓްގައި މައްސަލަތައް ލަސްވެ، ދިގުލައިގެން ދާތީ އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ޖޭއެސްސީއިން އެކުލަވާލި ރިޕޯޓް ވަނީ މަޖިލީހުގެ ސަމާލުކަމަށް ކޮމިޝަނުން ގެނެސްފަ އެވެ. އަދި ޖޭއެސްސީ އެދިފައި ވަނީ، އެފަދަ މައްސަލަތައް އަވަހަށް ނިންމުމަށް މަޖިލީހަށް ދެވެން އޮތް އެއްބާރުލުމެއް ދެއްވައި އެކަމަށް ފިޔަވަޅު އަޅުއްވައި ދެއްވުމަށެވެ.
އެ ރިޕޯޓް މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅުއްވަމުން މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވިދާޅުވީ، މައްސަލަ ނުނިމި 10 އަހަރުވެފައިވާ 12 މައްސަލަ، ފަސް އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެފައިވާ 126 މައްސަލަ އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގާނޫނަށް އަމަލު ކުރަން ފެށިފަހުން ފޮނުވި 126 މައްސަލައެއް ވެސް ނުނިމި ކްރިމިނަލް ކޯޓްގައި އެބަ އޮތް ކަމަށެވެ. އެއީ ޖުމްލަ 1910 މައްސަލަކަން ރައީސް ނަޝީދު ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މައްސަލަތައް ލަސްވެގެން ދަނީ، ކޯޓަށް ހާޒިރު ކުރަން ޖެހޭ ބައެއް ފަރާތްތައް ކޯޓަށް ހާޒިރު ނުވެގެން އަދި ބައެއް ދައުވާތައް ކުރި ސަބަބުތައް ވެސް އޮޅުން ނުފިލާ އޮވެގެން ކަމަށް ފާހަގަވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
އެ ރިޕޯޓާ ގުޅިގެން ވާހަކަ ދައްކަވަމުން، އައްޑޫ މީދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ރޮޒައިނާ އާދަމް ވިދާޅުވީ ނުނިމި ލަސްވެފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ސީރިއަސް މައްސަލަތައް އެބަ ހުރި ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ރޮޒައިނާ ވިދާޅުވީ، ނުނިމި 10 އަހަރު ލަސްވެފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކުދިންނާ ބަދުއަހުލާގީ އަމަލު ހިންގުމުގެ މައްސަލަތައް ހިމެނޭ ކަމަށެވެ. އަދި އެއް ފަނޑިޔާރެއްގެ އަތުގައި ނުނިމި ހުރި މައްސަލަތަކުގެ އަދަދު 376 އަށް އަރާއިރު، އަނެއް ފަނޑިޔާރެއްގެ އަތުގައި 280 މައްސަލަ އޮތް ކަމަށް ރޮޒައިނާ ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.
"މިއީ ރައްޔިތުންނެއްގެ އަތެއް ހައްގެއް ހިފެހެއްޓި، ނިގުޅައިގަނެވިގެން ދާނެ ކަމެއް،" ރޮޒައިނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވަނީ އެ ރިޕޯޓް އިތުރަށް ދިރާސާ ކުރުމަށް ޖުޑިޝަރީ ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވުމަށް ހުށަހަޅުއްވައިފަ އެވެ.
ހެންވޭރު ހުޅަނގު ދާއިރާގެ މެންބަރު ހަސަން ލަތީފު ވިދާޅުވީ، ކްރިމިނަލް ކޯޓްގައި މައްސަލައެއް ތާށިވުމަކީ އެ ދައުވާއެއް ރައްދުވާ ފަރާތާއި އާއިލާއަށް ކުރިމަތިވާ ވަރަށް ވެސް ބޮޑު ދައްޗަކާއި ތުރާލެއް ކަމަށެވެ. އަދި 1900 އަށް ވުރެ ގިނަ މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓްގައި އޮތުމަކީ ކުޑަކަމެއް ނޫން ކަމަށް ހަސަން ލަތީފު ވިދާޅުވި އެވެ.
"އެތަނުގައި މައްސަލަ އަމުދުން ނެތް މީހަކަށް މިގޮތަށް މައްސަލައެއް ލަސްވީމާ ކުރިމަތިވާ ދަތިތައް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ތަސައްވަރު ވެސް ނުކުރެވޭނެ،" ހަސަން ލަތީފު ވިދާޅުވި އެވެ.
ޖޭއެސްސީގެ ރިޕޯޓާ ހަވާލާދެއްވާ ހަސަން ލަތީފް ވިދާޅުވީ 10 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެފައިވާ މައްސަލަތައް ހަތް ދުވަސް ތެރޭ ތާވަލްކޮށް އެ މައްސަލަ 45 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމުމަށް އެ ރިޕޯޓްގައި ލަފާދީފައިވާ ދިނުމަށް ތާއީދު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، ފަސް އަހަރުވެފައިވާ މައްސަލަ 30 ދުވަސް ތެރޭ ނިންމުމާއި ތިން އަހަރުވެފައިވާ މައްސަލަ 45 ދުވަސް ތެރޭ ނިންމޭ ވަރަށް މައްސަލަތައް ތާވަލް ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ރިޕޯޓްގައި ހިމަނާފައިވާކަން މެންބަރު ހަސަން ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.
"މައްސަލައެއް ކޯޓްގައި ތާވަލްކުރާ ހިސާބުން ފެށިގެން މައްސަލަ ހިނގާނެ ގޮތުގެ ތާވަލެއް އާންމު ކުރަން ޖެހޭ. އެއީ ދުނިޔޭގައި އެކަން ހިނގާ ގޮތަކީ،" މެންބަރު ހަސަން ލަތީފު ވިދާޅުވި އެވެ.
ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ފާހަގަ ކުރެއްވި ގޮތުގައި ދިގުލައިގެން ގޮސްފައިވާ މައްސަލަތައް ނިންމަން، 22،610 އަޑުއެހުން ބޭނުންވެ އެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ މިހާރު ކްރިމިނަލް ކޯޓްގައި ތިއްބެވި، ނުވަ ފަނޑިޔާރުން ކޮންމެ ދުވަހަކު ހަތަރު އަޑުއެހުން ބޭއްވުމުން އެފަދަ ޝަރީއަތްތައް ނިންމާލަން ދެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ނަގާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ކަމަށެވެ.
ބައެއް މެންބަރުން ވަނީ، ކްރިމިނަލް ކޯޓްގެ މައްސަލަތައް އަވަސް ކުރުމަށް އިތުރު ފަނޑިޔާރުން އައްޔަންކޮށްގެން ވެސް އަދި އިތުރަށް ފައިސާ ހަރަދުކޮށްގެން ވަސީލަތްތައް ހޯދައިދީގެން ވެސް ޝަރީއަތްތައް ލަސްވާ މައްސަލަ ހައްލު ކުރުމަށް ގޮވާލައްވައިފަ އެވެ.