29 Nov 2018, 10:47
ދުނިޔޭގައި މީސްލްސް ނުވަތަ ހިމަބިހި ފެތުރޭ މިންވަރު މިފަހަކަށް އައިސް އިތުރުވެފައިވާކަމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާތަކުން ބުނެފިއެވެ.
ބޮޑެތި ސިއްހީ ޖަމްއިއްޔާތައް ގުޅިގެން އެކުލަވާލާފައިވާ ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ 2017 ވަނަ އަހަރު ރިޕޯޓު ކުރެވުނު މީސްލްސްގެ ކޭސްތަކުގެ އަދަދު އިތުރުވެފައިވާކަމަށެވެ. އަދި މިބަލީގައި 110،000 މީހުން މަރުވެފައިވާކަމަށްވެސް އެ ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
މި ބަލި ފެތުރެނީ ވަކި މިވެނި ސަރަހައްދެއްގައޭ ބުނާވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް ބަލި ފެތުރެމުންދާކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. މީސްލްސް އިން ރައްކާތެރިވުމަށް ޖަހަންޖެހޭ ވެކްސިން ޖެހުމުގައި ފަރުވާކުޑަކުުރުމަކީ ބަލި ފެތުރޭ ސަބަބެއްކަން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
ދެހާސްވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ފާއިތުވި 17 އަހަރުގެ ތެރޭގައި މީސްލްސް ވެކްސިން ޖަހައިގެން 21 މިލިއަން ފުރާނަ ސަލާމަތް ކުރެވިފައިވާ ކަމަށާއި ނަމަވެސް 2016 ވަނަ އަަހަރު މިބަލީގެ ކޭސްތައް ރިޕޯޓުކުރެވުނު މިންވަރު 30 ޕަސެންޓު އިތުރުވެފައިވާކަމަށް ސިއްހަތާ ބެހޭ ޖަމްއިއްޔާ ތަކުގެ ރިޕޯޓުގައި ވެއެވެ.
"މީސްލްސް އަކީ ސީރިއަސް ބައްޔެއް. ނަމަވެސް މީސްލްސް މުޅިން ނައްތާލެވިފައިވާކަމުގެ އެވޯޑް ހާސިލް ކުރެވެން ހުރި ގައުމުތަކުންވެސް މިހާރު ދަނީ ބަލި ފެންނަމުން،" ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ޑެބިއުޓީ ޑިރެކްޓާ ޖެނެރަލް ފޯ ޕްރޮގްރާމްސް ޑރ. ސޮމްޔާ ސްވަމިނާތަން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
މިއީ މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ މުޅިން ނައްތާލެވިދާނެ ބައްޔެކެވެ. ވެކްސިން ދީގެން މި ބަލި ކޮންޓްރޯލު ކުރެވޭނެ ކަމަށް ޑރ. ސޮމްޔާ ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.
މީސްލްސް އަކީ ސީރިއަސް އަދި ގައިންގަޔަށް އަރާ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. މި ބަލީގެ ސަބަބުން ސިކުނޑިއަށްވެސް އަސަރުކުރެއެވެ. ނިޔުމޯނިޔާ، ބޭރަށް ހިންގުން، ފޮލުގެ ފެނުން ގެއްލުން އަދި ކަންފަތުގެ ބަލިތަކަކީ މީސްލްސްގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ މައްސަލައެކެވެ.
މީސްލްސް އިން ރައްކާތެރިވުމަށް ދެ ޑޯޒް ވެކްސިން ޖަހަންޖެހެއެވެ. މީސްލްސްގެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް 85 ޕަސެންޓުގެ މީހުން ޖަހާފައިވާއިރު ދެވަނަ ޑޯޒް ޖަހާފައިވަނީ 67 ޕަސެންޓު މީހުންނެވެ.
"މީސްލްސް ފެތުރޭ މިންވަރު އިތުރުވުމަކީ ވިންސަންޖެހޭ ކަމެއް. މި ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރު އިތުރުވެފައިމިވަނީ ވެކްސިން އާ ގުޅޭގޮތުން މިފަހަކަށް އައިސް ދެކެވޭ ވާހަކަތަކުގެ ސަބަބުން. ވެކްސިން ނުޖެހުމުގެ ސަބަބުން އިމިޔުން ސިސްޓަމް ބަލިކަށިވެ، ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބިޑުވޭ. މިހާރު ގެންގުޅޭ ސްޓްރެޓެޖީތައް ބަދަކުކޮށް ވެކްސިން ޖެހުމަށް ބާރުއެޅުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރުކުރަން އެބަޖެހޭ،" ދަ ވެކްސިން އެލަޔަންސްގެ ސީއީއޯ ޑރ. ސެތް ބާކްލޭ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
"ދަ މީސްލްސް އެންޑް ރުބެއްލާ އިނިޝިއޭޓިވް" ގެ ނަމުގައި މީސްލްސް އަދި ރުބެއްލާ ނައްތާލުމަށް 2001 ވަނަ އަހަރު ވަނީ ބޮޑު ކެމްޕެއިނެއް ފަށައިފައެވެ.
މީސްލްސް ނައްތާލެވިފައިވާ ގައުމުތަކަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ދޭ އެވޯޑު މިދިޔަ އަހަރު ރާއްޖެ އަށް ވަނީ ލިބިފައެވެ.