ގުނަވަން ޓްރާންސްޕްލާންޓުކުރުމުގެ ބިލު ގެ މަސައްކަތް ލަސްވާތީ ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ އެމްޑީޕީ މެންބަރު މުހައްމަދު އިބްރާހިމް (ކުޑޫ) ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފި އެވެ.
ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން، ފޭދޫ ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު އިބްރާހީމްދީދީ ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ މި ބިލު ދިރާސާ ކުރަނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިޖުތިމާއީ ކޮމިޓީ އިން ނެވެ.
ހޯމަ ދުވަހު ބޭއްވި އެ ކޮމިޓީގެ ބައްދަލުވުމުގައި ބިލާ ގުޅިގެން ވަނީ މަޝްވަރާ ކޮށްފަ އެވެ. ކޮމިޓީ ބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ކުޑޫ ވިދާޅުވީ މި ބިލުގެ މަސައްކަތް މާ ލަސް ކަމަށެވެ. މި ބިލަކީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހު މަޖިލީހަށް ހުށަޅާފައިވާ ބިލެކެވެ. މި ބިލު ކޮމިޓީ އަށް ވެސް ފޮނުވާފައި ވަނީ ހަމަ އެ މަހުގަ އެވެ.
މިކަމާ ގުޅިގެން ކުޑޫ ވިދާޅުވީ ގުނަވަން ޓްރާންސްޕްލާންޓް، ޚާއްސަކޮށް ކިޑްނީ ޓްރާންސްޕްލާންޓް ކުރަން ބޭނުންވާ އެތައް ބަޔަކު ރާއްޖޭގައި މިހާރު ވެސް އެބަތިބި ކަމަށެވެ. އެގޮތުން މީގެ ކުރިން ގިނަ ބަޔަކު އެކަމަށް ދަނީ އިންޑިއާ އަށް ކަމަށާ އިންޑިއާ އިން ވެސް މިހާރު އެކަން ކުރަން ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމަށެވެ. ލަންކާ އިން ވެސް އެއްގޮތަކަށް ވެސް މިހާރު ކިޑްނީ ޓްރާންސްޕްލާންޓް ނުހެދޭ ކަމަށާ މިހާރު ބައެއް މީހުން ތުރުކީ އަށް ދާ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް މިއީ ހައްލެއް ނޫން ކަމަށާ ރާއްޖޭގައި ޓްރާންސްޕްލާންޓް ބޭނުންވެ، ކިއު ގައި ވެސް އެތައް ބަޔަކު އެބަތިބި ކަމަށާ ބޮޑެތި ހޮސްޕިޓަލުތަކުން ވެސް މިކަމަށް ތައްޔާރު ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހަމައެކަނި މިކަމަށް އޮތް ހުރަހަކީ މި ބިލުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ނުދިއުން ކަމަށް މެންބަރު ވިދާޅުވި އެވެ.
ރާއްޖޭގެ މީހުން ފުރަތަމަ ކިޑްނީ ޓްރާންސްޕްލާންޓް ކުރަން ދާން އުޅުނީ އިންޑިއާ އަށް. އިންޑިއާ އިން މިކަން ކުރަން އުނދަގޫ. އޭގެ ފަހުން ލަންކާ. ލަންކާ އިން މިހާރު އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނުކުރެވޭ. އަޅުގަނޑުމެން މިހާރު ތުރުކީ އަށް ދާން ވެގެން. ތުރުކީގަ ބައެއް މީހުން މިކަން ކޮށްފި. ރާއްޖޭގެ ޓްރީޓޮޕް އިން މިކަން ކުރެވޭ ގޮތަށް ތައްޔާރު، އޭޑީކޭ އިން ތައްޔާރު، އައިޖީއެމްއެޗް އިން ތައްޔާރު. ހަމައެކަނި މި ބިލަށް މި މަޑު ކުރަނީ މިކަން ވޭތޯ.ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ އެމްޑީޕީ މެންބަރު މުހައްމަދު އިބްރާހިމް (ކުޑޫ)
ކުޑޫ ވިދާޅުވީ ކޮމިޓީ އިން ބިލުގެ މަސައްކަތް ކުރަން ތިއްބެވި ބޭފުޅުން ހިމެނޭ ކުޑަ ކޮމިޓީ އެއް އެކުލަވާލައިގެން ވެސް މި މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ. އަދި ވީހާވެސް އަވަހަކަށް މި ބިލުގެ މަސައްކަތް ނިންމަން ޖެހޭ ކަމަށާ މިއީ އެތައް ބަޔަކު އެކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ކުޑޫ ވިދާޅުވި އެވެ.
ބިލުގައި ވާގޮތުން ގުނަވަން ޓްރާންސްޕްލާންޓް ކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަށް ފަހު މިންގަނޑާ އެއްގޮތަށް އެ ތަންތަން ހުރިތޯ ބަލާނީ ސިއްހީ ޚިދުމަތުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ކޮލިޓީ ކޮންޓްރޯލާ އެވެ. އެ ބިލުން ހުއްދަ ދެނީ ހަމައެކަނި ލައިވް-ޑޯނާ ގުނަވަން ޓްރާންސްޕްލާންޓް ކުރުމަށެވެ.
ގުނަވަން ހަދިޔާ ކުރާ މީހާގެ ހުންނަން ޖެހޭ ޝަރުތުތައް ވެސް ވަނީ ބަޔާންކޮށްފަ އެވެ. އޭގެތެރޭގައި ހިމެނެނީ 18 އަހަރު ވެފައިވުމާއި އަމިއްލަ އިޚުތިޔާރުގައި ރުހިގެން ގުނަވަން ހަދިޔާކުރުމުގެ އިތުރަށް އެ މީހެއްގެ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމެވެ.