10 މެއި 2024 - 11:45
އިންސާނާއަކީ ތަބީއީ ގޮތުން ބަލާއިރު މަދަނީ މަޚުލޫގަކަށް ވާއިރު އެހެން މީހުންނާ ގުޅިގެން ނޫނީ އިންސާނާ އަށް ދިރިއުޅުމަކީ ދަތިކަމަކަށް ވާނެ އެވެ. އެހެން ކަމަށް ވާ ނަމަ އިންސާނާއާ އެހެން އިންސާނުންނާ ދެމެދު ގުޅުމާއި މުއާމަލާތުތައް އޮތުން ލާޒިމުވެ އެވެ.
މީގެ ސަބަބުން ހައްގުތަކަކާއި ވާޖިބުތަކެއް އުފަން ވެގެން ދެ އެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެއްވެސް އިންސާނަކީ މުތުލަގު މިނިވަންކަމެއް ލިބި، ބޭނުންހާ ގޮތަކަށް އުޅެވޭނެ މީހެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ އޭރުން އެހެން މީހުންގެ ހައްގުތަކަށް އަރައިގަނެވި ތިމާގެ ވާޖިބުތައް އަދާ ނުކުރެވޭނެތީ އެވެ. ބޭނުން ގޮތަކަށް އުޅެން ވެއްޖެ ނަމަ ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ބަލާނީ އެހެން މީހުންގެ މައްޗަށް ގަދަވެގަނެ ތިމާ އަށް އެންމެ މަތީ ނަސީބު ހޯދާށެވެ. އަނެކަކަށް އަނިޔާވެރިވެ އަދުލާއި އިންސާފުން އެއްކިބާވިއަސް ވަރިހަމަ ވާނެ އެވެ. މި ހިނދު މުޅި މުޖުތަމައުގައި އެއްވެސް އިންތިޒާމެއް ނެތި ފަސާދަ އާއި ހަމަނުޖެހުމާއި ތަޅާފޮޅުންތައް އަދި ހަނގުރާމަތައް ކުރަންޖެހޭ ހިސާބަށް ދާނެ އެވެ. ޖަންގަލީގެ ނިޒާމު އާންމު ވާނެ އެވެ. އަބަދުވެސް ކާމިޔާބު ހޯދާނީ ގަދަބާރު ހުރި މީހާ އެވެ. މިއީ އިންސާފެއް ނޫނެވެ.
ވީމާ މުޖުތަމައުގައި އެންމެންނަށް ވެސް ހަމަހަމަކަމާއި އިންސާފުވެރިކަމާ އެކު އެންމެންގެ ހައްގުތައް ލިބިގެންދާ ފަދަ ނިޒާމެއް ގާއިމުވެފައި އޮތުން މުހިންމެވެ. މި ނިޒާމަށް އެންމެން ވެސް ތަބާވާން ޖެހޭނެ އެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ނިޒާމެއް ހަމަޖެހިގެން ދެމިއޮންނާނީ އެއީ ފުރިހަމަ ނިޒާމަކަށް ވާ ނަމަ އެވެ. އިންސާނުންނަކީ އުނިސިފަތަކާއި ޖާހިލުކަމުގެ ސިފަ ލިބިގެންވާ ބައެކެވެ. އޭގެ އިތުރަށް އިންސާނުންނަކީ އެ މީހުންގެ ހަވާނަފްސުގެ އަމުރުތަކަށް ކިޔަމަން ވުމަށް ހުށަހެޅިގެންވާ ބައެކެވެ. މިފަދަ ސިފަތަކެއް ލިބިގެންވާ ބަޔަކު މި ދެންނެވި ފަދަ ނިޒާމެއް ތައްޔާރުކޮށްފި ނަމަ ހަމަ ޔަގީނުން ވެސް އޭގައި އުނިކަން ހުންނާނެ އެވެ.އެހެންވިއްޔާ އުނިކަމެއް ނެތް ނިޒާމެއް އުފެއްދޭނީ ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟
އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް ގޮތުގައި އިންސާނުން ދިރިއުޅުމުގެ މަންހަޖެއް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އިންސާނުންނަށްޓަކައި ތައްޔާރު ކުރެވޭނީ ހުރިހާ ކަމެއް އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ފަރާތަކަށެވެ. އެންމެހައި ފުރިހަމަ ސިފަތަކުން ސިފަ ލިބިވޮޑިގެންވާ ފަރާތަކަށެވެ. އިންސާނުން އުފެއްދެވި އަދި އެ އިންސާނުންގެ އެންމެހައި ހަގީގަތްތަކެއް އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ފަރާތަކަށެވެ. އެފަދަ ނިޒާމެއްގެ ސަބަބުން އެ ފަރާތަކަށް އެ އިން އެއްވެސް ފައިދާއެއް ނުލިބޭނެ އަދި އެ ނިޒާމު ގާއިމު ނުކުރެވުނަސް އެ ފަރާތަކަށް އެ އިން އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުވާނެ ފަރާތަކަށެވެ.
އާދެ، އެހެން ގޮތަކަށް ދަންނަވާ ނަމަ ޚާލިޤު ވަންތަ ދެނެވޮޑިގެންވާ މާތްﷲ ގެ ހަޒުރަތުން ބާވައިލެއްވޭ މަންހަޖަކުންނެވެ. އެ ނޫން އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކުން އެކުލަވާލެވޭ މަންހަޖެއް އިންސާނީ ދިރިއުޅުމަށް އެންމެ ކަމުދާ މަންހަޖު ނުވަތަ ނިޒާމު ކަމުގައެއް ނުވާނެ އެވެ. އެހެނީ ހައްގު ގޮތް އެކުލެވިގެންވާނީ އިލާހީ މަންހަޖުގަ އެވެ. މުޖުތަމައަށް ސަލާމަތްކަމާއި އަމާންކަން އަދި ބާއްޖަވެރިކަން ގެނެސްދީ އެންމެންގެ ހައްގުތައް ބަރާބަރަށް އިންތިޒާމު ކޮށްދޭނީ އިލާހީ މަންހަޖުގަ އެވެ. އިންސާނީ ވިސްނުމާއި އޭނާގެ ދެނެގަތުމުގެ ހުރި އުނިކަމެއްގެ ސަބަބުން ފަހަރެއްގައި އިސްލާމީ މަންހަޖުގައިވާ ބައެއް ކަންކަން އެއީ އިންސާނިއްޔަތަށް އެންމެ ފައިދާ ހުރި އެންމެ މަސްލަހަތު ހުރި ގޮތް ކަމަށް ގަބޫލު ނުކުރެވި ހިނގައިދާނެ އެވެ.
މި ހުރިހާ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި އިންސާނީ މުޖުތަމައުތަކުގައި އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އިންތިޒާމްތައް ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި އިސްލާމްދީނަކީ އެންމެ މުހިންމު މަސްދަރު ކަމުގައި ވެގެންދެ އެވެ. މި މަންހަޖާ މެދު އީޖާބީ ވިސްނުމަކުން ވިސްނައި ފިކުރުކުރަން ޖެހެ އެވެ. މި ގޮތަށް ވިސްނައިފި ނަމަ އިންސާނީ ދިރިއުޅުމުގެ ނިޒާމު ރޭވުމަށް އިސްލާމީ މަންހަޖުގައި ހުރި ފުރިހަމަކަން ތަސައްވުރު ކުރެވޭނެ އެވެ. މިގޮތުން ބަލާއިރު އިސްލާމީ މަންހަޖަކީ އޭގައި ފަރުދީ މިނިވަންކަން ދެވިފައިވާ މަންހަޖެކެވެ. އެކަމަކު، ވަކި ހުދޫދެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ. އެއީ އެހެން މީހުންގެ މިނިވަންކަމަށް އަރައިނުގަނެވޭ ހިސާބަށެވެ. އިސްލާމީ މަންހަޖުގައި ފަގީރުންނާއި މިސްކީނުންނާއި ޔަތީމުންނާއި ނުކުޅެދޭ މީހުންނާއި ބޭނުންތައް ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް ހެޔޮގޮތުގައި މުއާމަލާތު ކުރުމަށް ބާރު އަޅަ އެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް މަލާމާތް ކުރުމާއި ޖާސޫސް ކުރުމާއި ނުރުހޭ ލަގަބުތަކުން މުޚާތަބު ކުރުމާއި ނެތިނުބައި މޮށުމާއި ދެބައުޑުވުން ފަދަ ނުބައި ސިފަތައް އިންކާރު ކުރެ އެވެ. އަދުލާއި އިންސާފަކީ ދީނުގެ އަސާސީ ރުކުނެކެވެ. ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނަތްތެރިކަމާއި ހަމަހަމަކަމާއި އެހީތެރިވުމާއި އެކުވެރިވެ އެކަތިގަނޑަކަށް ވެގެން އުޅުން އެއީ އިސްލާމް ދީން ބާރު އަޅާ މުހިންމު ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭ ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ.
އިންސާނާއާ މާތްﷲ އާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުންތައް އިންތިޒާމު ކުރުމަށްޓަކައި ރޭވިފައިވާ އަޅުކަންތައްތަކުން އެ ގުޅުން ގާއިމުވުމުގެ އިތުރަށް އެއީ އިންސާނީ ހަމަޖެހޭ ދިރިއުޅުމަކަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު ސިފަތަކެއް ދަސްކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. އިސްލާމީ އަޚުލާގަކީ އޭގެ ދާއިރާ އާންމު ޚިދުމަތުގެ ތެރެއަށް ޝާމިލު ކުރެވިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. މަގުމަތީގައި އޮންނަ ގާކޮޅަކުން މީހަކަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމަކުން ސަލާމަތް ކޮށްދިނުމުގެ ނިޔަތުގައި އެ އެއްފަރާތް ކޮށްލުން ވެސް އެއީ ސަދަގާތެއް ކަމުގައި ބަލަ އެވެ. މީހަކާ މުޚާތަބުކޮށް ބުނެލާ ހެޔޮބަހަކީ ވެސް ސަދަގާތެކެވެ. އަނެކާގެ ކުރިމަތީ ހިނިތުންވެލުން ވެސް އެއީ ސަދަގާތެކެވެ. އިސްލާމީ ނިޒާމަކީ އުންސުރީ ތަފާތުތައް އިންކާރު ކުރާ ނިޒާމެކެވެ. ގައިގެ ކުލަ އާއި ނަސަބާއި ހަސަބަކީ ދަންނަ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ތަގުވާވެރިމާއި އެކަން ހާސިލުކުރުމުގެ ވަސީލަތެއް ކަމުގައިވާ ޢިލްމު ފިޔަވައި އެކަކު އަނެކަކަށް ވުރެ މަތިވެރި ކުރެވޭނެ އެހެން ގޮތެއް އިސްލާމްދީނުގައި ނޯވެ އެވެ.
ޢިލްމީ ކުރިއެރުންތަކަކީ އިންސާނިއްޔަތަށް ލިބޭ ތަރައްގީއެއް ކަމަށް ވާއިރު، އެއީ އިންސާނުންގެ ހަލާކު ކަމުގައި ވެސް ފަހަރެއްގައި ވެދާނެ އެވެ. އެއީ ހަރުދަނާ އަޚުލާގީ މިންގަނޑުތަކެއް އެކަމުގައި ގާއިމުވެފައި ނެތީ ވިއްޔާ އެވެ. ނަމަވެސް އިސްލާމީ މަންހަޖަށް ތަބާވަގެން ޢިލްމު ހޯދާ މީހަކު ނަމަ ޢިލްމުގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ނޫނީ ނުހިފާނެ އެވެ. ސަބަބަކީ އިސްލާމީ މަންހަޖަކީ ހެޔޮގޮތުގައި ކުރެވޭ މުއާމަލާތާއި ރިވެތި އަޚްލާގުގެ މަންހަޖެއް ކަމަށް ވާތީ އެވެ. އެހެންކަމުން ޢިލްމީ ތަރައްގީ އަކީ އިންސާނިއްޔަތަށް ހުރި ހަލާކަކަށް
ވިޔަ ނުދީ ރައްކާތެރި ކޮށްދޭނެ އެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމެއް އިސްލާމީ ނިޒާމުގައި ހިމެނޭއިރު އެ ނިޒާމަށް ތަބާވުން ބިނާވެފައިވަނީ އެހެން އެއްވެސް ނިޒާމެއްގައި އެކަން ނޯންނަ ގޮތަކަށެވެ. އެ ނިޒާމަށް ތަބާވަނީ އެ އިން ފަރުދަކަށް ދުނިޔެމަތީ ލިބެން އޮންނަ ފައިދާ އަށް ނުވަތަ ލިބިދާނެ ގެއްލުމަކުން ސަލާމަތް ވުމަކަށް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މާތްﷲ ގެ އަމުރުތަކަށް ކިޔަމަން ވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. ދުނިޔަވީ ފައިދާ އަށް ވުރެ ބޮޑަށް އުޚުރަވީ ހަޔާތުގެ ފައިދާއަށް ބަލައިގެންނެވެ.
ވީމާ ދުނިޔެމަތީގައި ތިމާ އަށް ފައިދާއެއް ލިބެން އޮންނަ ފަހަރު އެ އަށް ތަބާވެފައި ނުލިބޭ ފަހަރު އެ އަށް ތަބާނުވުމުގެ އުސޫލެއް އިސްލާމީ މަންހަޖުގައި ނޯންނާނެ އެވެ. އާދެ، މިއީ އިސްލާމް ދީނުގެ ފުރިހަމަ ކަމެވެ. ހަމަޖެހޭ ދިރިއުޅުމެއް ލިބޭނީ އިސްލާމް ދީނަށް ތަބާވެގެންނެވެ. މިފަދަ ނިއުމަތެއްގައި ތިބެފައި ބޭރު ފުށުން ފެންނަ ދަޅައަކަށް ހެއްލިގެން އެ ނިއުމަތް ދޫކޮށްލުމަށް ބުއްދި ހަމަޖެހޭ އެއްވެސް އިންސާނަކު ފިކުރެއް ނުކުރާނެ އެވެ.