18 ނޮވެމްބަރ 2021 - 06:27
އުތުރުން ދެކުނަށް ޒޯނުތަކަށް ބަހާލައި، ކޮންމެ ޒޯނަކަށް ލީގުން ޖާގައެއް ދީ، ޒޯނު ޗެމްޕިއަނުންގެ މެދުގައި ހޯމްއެންޑް އަވޭ އުސޫލުން ކުޅޭ ޖަޒީރާ ލީގު ވާނީ މުޅި ރާއްޖެ ތަމްސީލް ކޮށްދޭ ފުރަތަމަ ގައުމީ މުބާރާތަށެވެ. މާލެ އަށް ހަނިވެފައި މި އޮޮތް ދިވެހި ލީގު، އެހެން ރަށްރަށުގައި ދިރިއުޅޭ ތިންބައިކުޅަ ދެބައި އާބާދީގެ ފޯރާފަށަށް ގެންގޮސް ދިނުމަކީ، ދިވެހި ފުޓުބޯޅައިގެ ފަންވަރާއި ފެންވަރު އެތައް ދަރަޖައަކަށް އުފުލިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ބޭނުމަކީ އެފަދަ ނިޒާމެއް މަންޒަރު ކޮށްދިނުމެވެ.
މަގްސަދަކީ ރާއްޖޭގެ ހަމަ ކޮންމެ ރަށެއްގައި ދިރިއުޅޭ ކުއްޖަކަށް ވެސް ފުޓުބޯޅަ ތަރިއަކަށް ވުމުގެ ހުވަފެން އަތްފޯރާފަށަށް ގެނެސްދިނުމެވެ! ކުޅިވަރު ތަރިންނަކީ ހުވަފެނީ އުއްމީދަކުން ވިހާ ބައެއް ކަމީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކޮންމެ ދުވަހަކު ފެންނަ ހަގީގަތެކެވެ. ކުޅިވަރަކީ އުއްމީދެވެ. މޮޅުވާ ދުވަހާއި ދެރަވާ ދުވަސްތައް ތަޖުރިބާ ކުރަން ޖެހެ އެވެ. އަބަދުވެސް...ހޯޕް،ހޯޕް...އެވެ!
ގައުމީ ފެންވަރުގައި ލީގެއް އުފެއްދުމަށް ކުރަންޖެހޭ ފުރަތަމަ ކަމަކީ ކޮންމެ ޒޯނަކަށް ލީގު ސްލޮޓެއް ދިނުމެވެ. ލީގު ލާމަރުކަޒު ކުރުމެވެ. މިއީ ވާދަވެރި ލީގެއްގެ ފުރަތަމަ އުންސުރެވެ. މާލެ އަށް ހަނިވެފައިވާ ދިވެހި ލީގު، މުޅި ރާއްޖެ އަށް އެއްހަމައަކުން ހުޅުވައިލުމެވެ. ރާއްޖޭގެ ހަމަ ކޮންމެ ރަށެއްގައި ދިރިއުޅޭ ކުއްޖަކަށް ވެސް ފުޓުބޯޅަ ތަރިއަކަށް ވުމުގެ އުއްމީދީ ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ހަދައިދޭނެ ވަސީލަތަކަށް ޖަޒީރާ ލީގު ވާން ޖެހޭނެ އެވެ. ކުޅިވަރުގައި ވެސް އިޖުތިމާއީ އިންސާފު ގާއިމު ކުރެވެން ޖެހޭނެ އެވެ.
މި ހިސާބަށް އައި ގޮތް ބަލާލަމާތޯ އެވެ! މާލޭގައި ފެށި އެއްވަނަ ޑިވިޝަންގެ ލީގު 13 އަހަރު ފަހުން އަށް ޓީމަށް އިތުރުކުރި ނަމަވެސް މުބާރާތް އަދިވެސް ހަނިވެފައި އޮންނަނީ މާލޭގެ ކްލަބްތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މެޗުތައް ކުޅެނީ ސެންޓަރަލައިޒްޑް ކޮށް މާލޭގަ އެވެ. ޒޯނުތަކުން ކޮލިފައިވާ "ރާއްޖެތެރޭ ޓީމު" މުޅި ސީޒަން ނިންމައިލަން ޖެހެނީ "އަވޭ" މެޗު ކުޅެން މާލޭގަ އެެވެ! މިއީ ހަރަދު ބޮޑު ކަމެކެވެ. ހަމަހަމަ އުސޫލަކުން ވާދަކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނޫނެވެ. އިންސާފުވެރި ގޮތެއް ވެސް ނޫނެވެ. ވާދަކުރެވޭނެ މާހައުލެއް ވެސް ނޫނެވެ. ރާއްޖެތެރެ އަށް ފުޓުބޯޅަ ކުޅޭނެ އެކަށީގެންވާ އޮނިގަނޑެއް ފޯރުކޮށްދެވިފައެއް ނުވެ އެވެ.
ނަމަވެސް ޖަޒީރާ ލީގެއް އުފެދުމުން، ވާދަކުރުމުގެ ގައުމީ އޮނިގަނޑެއް އުފަންވީ އެވެެ! ޖަޒީރާ ލީގުގައި، "ރާއްޖެތެރެ" އެއް ނޯންނާނެ އެވެ. އޮންނާނީ ފުޓުބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަނުން ކަނޑައަޅާ ސަރަހައްދުތަކެކެވެ. ނަން ދެވިފައި އޮންނަ ޒޯނުތަކެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ކަންކޮޅެއްގައި އެއްހަމައަކުން ފުޓުބޯޅައިގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވަލެވޭނެ އެވެ. އިޖުތިމާއީ އިންސާފު ގާއިމު ކުރެވޭނެ އެވެ.
ވާދަވެރި ޖަޒީރާ ލީގެއް އުފެއްދުމަށް ގެންނަން ޖެހޭ ދެވަނަ ބަދަލަކީ މެޗުތައް ތަރުތީބު ކުރާ ގޮތަށް ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލެކެވެ. އެއީ، މިހާރު ގެންގުޅޭ "ސެންޓަރަލައިޒްޑް" އުސޫލު ދޫކޮށްލައި، "ހޯމް އެންޑް އަވޭ" އުސޫލަށް މެޗު ތަރުތީބު ބަދަލުކުރުމެވެ.
މިސާލަކަށް، ޖަޒީރާ ލީގުގެ މާލޭ ޒޯން ޗެމްޕިއަން މާޒިއާ އާއި މަތި އުތުރު ޒޯން ޗެމްޕިއަން މަގްލަސް ކްލަބް ބައްދަލުކުރާ ފުރަތަމަ މެޗް މަގްލަސް ކްލަބްގެ ހޯމް ސްޓޭޑިއަމް، ކުޅުދުއްފުށީގައި ކުޅޭ ނަމަ، ދެ ވަނަ މެޗު ކުޅެން ޖެހޭނީ މާޒިއާގެ ހޯމްސްޓޭޑިއަމް ގަލޮޅު ދަނޑުގަ އެވެ. މިއީ ދުރާލާ ތާވަލްކޮށް، އިސްތިހާރު ކުރެވިފައިވާ ފިކްސްޗަރައަކަށް ވާން ވާނެ އެވެ. ސަޕޯޓަރުންގެ ދަތުރު ބުކިންސްތަކެއް މަދެއް ނުވާނެ އެވެ. ދަނޑުފުރައިލާނެ އެވެ. ހޯމް އެންޑް އަވޭ އުސޫލަކީ މިއީ އެވެ.
ޖަޒީރާ ލީގަށް ކޮލިފައި ވެވޭނީ، ޒޯނުން ކޮލިފައި ވެގެންނެވެ. ވީމާ ކޮންމެ ސީޒަނެއް ފެށޭނީ ޒޯން ކޮލިފައިން ބުރަކުންނެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ ސަރަހައްދީ ލީގުތަކެއް އުފެދުމެވެ.
ޒޯނެއްގެ އެއްވަނަ ޑިވިޝަން ހިޔާލަށް ގެންނަވާށެވެ. މިސާލަކަށް މެދުރާއްޖެ ސަރަހައްދުގެ (މ،ފ،ދ) އެއްވަނަ ޑިވިޝަނަށް އެސޯސިއޭޝަނުން ހަ ޖާގަ ހުޅުވައިލާނެ އެވެ. އެއީ، މި ތިން އަތޮޅުގެެ އެންމެ މޮޅު ކްލަބްތަކަށް ހުޅުވައިލާ ޖަޒީރާ ލީގްގެ ކޮލިފައިންގް މުބާރާތެވެ. ބައިވެރިވުމަށް ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭ ޝަރުތުތަކެއް ހުންނާނެ އެވެ. ކޮންމެ ކްލަބެއްގެ އަމިއްލަ ދަނޑު (ކައުންސިލް ދަނޑު) އޮންނަން ވާނެ އެވެ. އަދި ހަފުތާ ބަންދުގައި އެ ކްލަބުން ހޯސްޓް ކުރަންޖެހޭ ފިކްސްޗާ ހުކުރުދުވަހު ހަވީރު 4.00 ގައި ރަށު ދަނޑުގައި ހޯސްޓްކޮށް، މެހުމާންދާރީ އަދާކޮށް، ސެކިއުރިޓީ ބެލެހެއްޓެންވާނެ އެވެ. ދަނޑު ފުރައިލާނެ އެވެ. އެ ރަށެއްގެ ކައުންސިލުގެ އެހީތެރިކަން ލިބެން ވާނެ އެވެ.
ކޮންމެ ޒޯނެއްގައި ވާދަކުރާނެ ޝަރުތު ހަމަވާ މިފަދަ ހަ ކްލަބް ވެއްޖެ ނަމަ، އެއީ އަށް ޒޯނުން 48 ކްލަބެވެ. އެއްހާސް ފަންސާސް ހަ ކުޅުންތެރިންނެވެ. ކޮލިފައިން ބުރުގައި ކޮންމެ ހަފުތާ ބަންދެއްގެ ހުކުރުދުވަހު ހަވީރު 4.00 ގައި 16 ރަށުގައި އެއްވަގުތެއްގައި ކޮލިފައިން މެޗުތައް ކިކްއޯފް ކުރާނެ އެވެ. ކޮލިފައިން ބުރަށް ބޭނުންވާނީ ހަ ހަފުތާ ބަންދެވެ. ނުވަދިހަ ހަ މެޗު ކުޅޭނެ އެވެ. ކުޅުންތެރިއަކަށް 10 މެޗު ލިބޭނެ އެވެ. ނަގާނީ ދޮޅު މަސް ދުވަހެވެ. ރެފްރީން ހަމަޖައްސާނީ އެސޯސިއޭޝަނުންނެވެ. ދުއިސައްތައެއްހާ ރެފްރީން ބޭނުންވާނެ އެވެ.
ރެފްރީ ހަމަނުޖެހިގެން، ނުވަތަ ރިސޯޓެއްގައި ހުރި ކުޅުންތެރިއަކަށް ނާދެވިގެން މެޗު ނުކުޅެވި ގޮސްގެން ނުވާނެ އެވެ. ކުޅޭނީ ރަށުގައި ދިރިއުޅޭ ކުޅުންތެރިންނާއި ރަށުގެ ފޯރާފަށުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ކުޅުންތެރިންނެވެެ. މުސާރަ އަށް ކުޅޭ ކުޅުންތެރިން ވެސް އުފެދޭނެ އެވެ.
ބޭނުންވާ އަށް ސްޓޭޑިއަމްގެ ތެރެއިން ފަސް ސްޓޭޑިއަމް މިހާރު ހުރީ ތައްޔާރަށެވެ. މަތި އުތުރު ސަރަހައްދުގައި (ހއ،ހދ،ށ) ކުޅުދުއްފުށީ ސްޓޭޑިއަމް އެބަހުއްޓެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އުތުރުގައި (ނ،ރ،ބ،ޅ) އުނގޫފާރު ސްޓޭޑިއަމް އަދި ނުހެދެ އެވެ. މެދުއުތުރާއި (ކ،ވ،އއ،އދ) މެދު ރާއްޖެ އަށް (މ.ފ،ދ) ސްޓޭޑިއަމް ބޭނުންވެ އެވެ. މެދު ދެކުނު (ތ،ލ) ގައި ގަން ސްޓޭޑިއަމް ދާދި ފަހުން ހުޅުވިއްޖެ އެވެ. މަތި ދެކުނުގައި (ގއ،ގދ) ތިނަދޫ ސްޓޭޑިއަމް އެބަހުއްޓެވެ. ދެކުނު ސަރަހައްދުގައި ހިތަދޫ ސްޓޭޑިއަމް ހުރިއިރު، މާލޭގައި ސްޓޭޑިއަމް އެބަހުއްޓެވެ. މި ވަގުތު މަދުވަނީ ތިން ސްޓޭޑިއަމެވެ.
ޖަޒީރާ ލީގަށް ކޮލިފައި ވާނީ ރާއްޖޭގެ އެންމެ މޮޅު އަށް ކްލަބެވެ. ހަ ހަފުތާގެ ކޮލިފައިން ބުރު ނިމުމުން އެސޯސިއޭޝަނުން މިޑް ސީޒަން ޓްރާންސްފާ ވިންޑޯ ހުޅުވައިލާނެ އެވެ. މި ވަގުތަކީީ ޒޯން ލީގްތަކުން ވިދާލި ކުޅުންތެރިން ޖަޒީރާ ލީގުގެ ކްލަބްތަކަ ބަދަލުވާ ވަގުތެވެ. ރާއްޖޭގެ އެންމެ މޮޅު 200 އެއްހާ ކުޅުންތެރިން އަށް ކްލަބަށް ބެހިގެންދާ ވަގުތެވެ.
ފައިނަލް ބުރުގައި ވާދަކުރާ ރާއްޖޭގެ އެންމެ މޮޅު އަށް ކްލަބްގެ މެދުގައި ހޯމްއެންޑްއަވޭ 56 މެޗު ކުޅޭއިރު، ކުޅޭނީ ރާއްޖޭގައި އެ ވަގުތު ތިބި އެންމެ ހުނަރުވެރި 176 ކުޅުންތރިންނެވެ. ހަފުތާ ބަންދުގެ ހުކުރުދުވަހު ހަވީރު 4.00 ގައި ރާއްޖޭގެ ހަތަރު ސަރަހައްދީ ސްޓޭޑިއަމްގައި އެއްވަގުތެއްގައި މެޗްުތައް ކިކްއޯފް ކުރާނެ އެވެ. ދަނަޑުފުރއަިލާނެ އެވެ. ޖަޒީރާ ލީގުގެ މެޗުތަކަށް ނަގާނީ 14 ހަފުތާ ބަންދެވެ. ތިން މަސް ދުވަހެވެ.
އަހަރެއްގައި 52 ހަފުތާ އޮންނައިރު، ރާއްޖޭގެ ސީޒަނަށް ނަގާނީ ގިނަވެގެން 25 ހަފުތާ ނުވަތަ ހަ މަސް ދުވަހެވެ. މި މޮޑެލްއަކީ އަހަރެއްގެ އިންޓަނޭޝަނަލް ކަލަންޑަރަށް، ގައުމީ ޓީމާއި ކްލަބް އިންޓާނޭޝަނަލް ފިކްސްޗާތަކަށް ޖާގަ ދީގެން، ދަތިކަމަކާ ނުލައި މެޗުތައް އަތުރާލެވިދާނެ ގޮތެއް ކަމަށް ފެނެ އެވެ. ޖަޒީރާ ލީގުގެ ކޮންމެ ކުޅުންތެރިއަކަށް، ކޮލިފައިން ބުރާއެކު ވާދަވެރި 24 މެޗު ހަ މަސް ދުވަސް ތެރޭގައި ކުޅެން ލިބޭނެ އެވެ. އިންޓަނޭޝަނަލް މެޗްތަކާއެކު ރާއްޖޭގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިންނަށް 30 އަށް ވުރެ ގިނަ މެޗު ލިބޭނެ އެވެ. ގައުމީ ޓީމަށް ކުޅުުންތެރިން ތިބޭނީ އަބަދުވެސް ތައްޔާރަށެވެ. މޮޅުވާނެ އެވެ. ފިިޓްވާނެ އެވެ.
ހާމިދު އަބްދުލްޣަފޫރަކީ ސްޕޯޓްސްގެ ދާއިރާ އިން މަތީ ތައުލީމު ހާސިލް ކުރައްވައި، އެ ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރު ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާ ވަނީ ފާއިތުވި ވިއްސަކަށް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ކުޅިވަރުގެ އެކި ދާއިރާތަކުގައި އަމަލީ ގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެންފަ އެވެ. ހާމިދަކީ ސްޕޯޓްސް މިނިސްޓްރީގެ ސްޕޯޓްސް ޑައިރެކްޓަރު ކަމާއި އެފްއޭއެމްގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލްކަން ވެސް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
އަދި މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޔުނިވާސިޓީގެ ކައުންސިލްގައި މިހާރު ވެސް ސްޕޯޓްސް، އާޓްސް އެންޑް ކަލްޗާގެ ދާއިރާގެ ބޭފުޅެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އޭނާ ގެންދަވަނީ ތަމްސީލު ކުރައްވަމުންނެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފިޓްނަސް ކްލަބެއް ހިންގަވަން ފެއްޓެވި ބޭފުޅަކީ ވެސް އެއީ އެވެ. މާލޭ ފިޓްނަސް ކްލަބްގެ ނަމުގައި ހާމިދު ޖިމެއް ހިންގަވާތާ މިހާރު 30 ވަރަކަށް އަހަރު ވެއްޖެ އެވެ.